19 -
كَلَّا لا تُطِعْهُ وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ
.
يعنى : نه ، به نهى مشرك اطاعت مكن ، به خدايت سجده كن و تقرب جوى .
گويى منظور از سجده نماز است ، به قرينهء
يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى
اين آيه يكى از سجدههاى واجب قرآن است كه در « نكتهها » عنقريب توضيح داده خواهد شد .
حضرت رضا عليه السّلام فرموده است : بنده در حال سجده از همه وقت به خدا نزديكتر است ، آنست قول خدا
وَ اسْجُدْ وَ اقْتَرِبْ
( تفسير برهان ) .
نكتهها
رسول خدا و ممانعت از سجده : در رابطه با آيه
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى
در مجمع البيان نقل شده : در حديث آمده : ابو جهل به اهل مكه گفت : آيا محمّد در ميان شما صورت بر خاك مىنهد ؟
گفتند : آرى . گفت : قسم به آن كس كه به او قسم مىخورند اگر او را در آن حال ديدم قدم بر گردنش خواهم نهاد ، روزى به او گفتند : او محمّد است كه دارد نماز مىخواند ، ابو جهل به سوى آن حضرت رفت ولى به عقب برگشت و با دو دستش چيزى را از خود دور مىكرد ، گفتند : يا ابا الحكم چه شده ؟ گفت : ميان من و او خندقى از آتش است و اينها بالهايى است ( بالهاى ملائكه ) رسول خدا فرمود به خدايى كه روحم در دست او است اگر به من نزديك مىشد ملائكه او را تكه تكه مىربودند ، پس خدا نازل كرد
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى . . .
نماز آن حضرت پيش از بعثت : باز در رابطه با آيهء
أَ رَأَيْتَ الَّذِي يَنْهى عَبْداً إِذا صَلَّى
بايد بدانيم بنا بر آنكه از حضرت صادق و حضرت رضا عليهما السّلام نقل شده كه همهء سوره به يك بار نازل گرديده است به نظر مىآيد : آن حضرت پيش از آغاز وحى نماز مىخوانده است و ابو جهل به صرف آنكه اين شخص كارى بر خلاف آئين بتپرستى مىكند از آن مانع مىشده است ، اين مطلب بعيد نيست