امثال ابو لهبها و پهلوىها را مال و ثروت كفايت نكرد .
إِنَّ الَّذِينَ كَفَرُوا لَنْ تُغْنِيَ عَنْهُمْ أَمْوالُهُمْ وَ لا أَوْلادُهُمْ مِنَ اللَّهِ شَيْئاً وَ أُولئِكَ هُمْ وَقُودُ النَّارِ
آل عمران / 10 .
دوم : اين سخنان كه به انسان گفته مىشود از آن جهت است كه خدا هدايت بشر را به عهده گرفته و بر خود واجب كرده است ،
وَ ما كُنَّا مُعَذِّبِينَ حَتَّى نَبْعَثَ رَسُولًا
اسراء / 15 ، منظور از هدايت همان ارائه طريق به وسيله انبياست .
سوّم : دنيا و آخرت ، خلقت و اعادهء آن ، همه ملك خدا و در اختيار خداست ، كسى را حق تعرض به خدا نيست آنچه خدا انجام مىدهد از روى عدالت و صلاح انجام مىدهد
فَلِلَّهِ الْآخِرَةُ وَ الْأُولى
نجم / 25 .
14 - 16 -
فَأَنْذَرْتُكُمْ ناراً تَلَظَّى . لا يَصْلاها إِلَّا الْأَشْقَى الَّذِي كَذَّبَ وَ تَوَلَّى
.
اين آيات نتيجهگيرى است از بخل ورزيدن و تكذيب معاد . يعنى اين كار عاقبتش جز آتش نخواهد بود ، پس شما را مىترسانم از اينكه چنين باشيد و اهل آتش شويد ، منظور از « كذب » اعم از تكذيب معاد و نبوت است كه شخص هر دو را تكذيب و از هر دو اعراض مىكند . اين تكذيب و اعراض ، او را مصداق « الاشقى » مىگرداند .
ناگفته نماند : اشقيا بسيار هستند ، نظير بدبختى در بدن ، بدبختى در مال بدبختى در گرفتاريها . ولى بدبختتر و اشقى كسى است كه در آخرتش بدبخت و شقى باشد ، على هذا آيه شامل همهء كفار و اهل عذاب مىشود ، نه اينكه بگوئيم اشقى اهل آتش است ، امّا شقى نه .
17 - 18 -
وَ سَيُجَنَّبُهَا الْأَتْقَى الَّذِي يُؤْتِي مالَهُ يَتَزَكَّى
.
اين دو آيه هم راجع به شخص اول است كه از آتش مذكور بدور مىشود الف و لام « الأتقى » براى عهد ذكرى است و اشاره به
فَأَمَّا مَنْ أَعْطى وَ اتَّقى
مىباشد ، « يتزكى » تقديرش « يطلب ان يتزكى » و مانند آن است يعنى مىخواهد