آيات تا آخر سوره يك شاهد عينى است از
خابَ مَنْ دَسَّاها
كه قوم صالح طغيان كردند و صالح را تكذيب نمودند يعنى قلوبشان را طغيان گرفت ، زمينه تقواى آن را از كار انداخت ، مصداق « خاب » و نوميدى شدند و تار و مار گشتند .
منظور از اشقاى ثمود همانست كه ناقه صالح را پى كرد و كشت گفتهاند :
نام او « قدار بن سالف » بود كه شقاوت و طغيان او و تشويق قوم او ، سبب آن جنايت گرديد .
در مجمع البيان نقل كرده : رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله به على عليه السّلام فرمود : شقىترين گذشتگان كيست ؟ گفت : كشندهء ناقه صالح . فرمود : شقىترين آخرين كيست ؟
گفت نمىدانم فرمود : آن كس است كه بر فرق تو شمشير مىزند « 1 » در تفسير برهان نظير آن از عمار ياسر نقل شده است « 2 » .
ناقَةَ اللَّهِ
تقديرش « احذروا ناقة اللَّه » است يعنى حذر كنيد از ناقهء خدا و از اينكه به آن صدمهاى برسانيد و حذر كنيد از حصه آب او و از اينكه مانع آب خوردن او شويد و گرنه عذاب خدا شما را خواهد گرفت ، اين آيه نظير آيه
قالَ هذِهِ ناقَةٌ لَها شِرْبٌ وَ لَكُمْ شِرْبُ يَوْمٍ مَعْلُومٍ وَ لا تَمَسُّوها بِسُوءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذابُ يَوْمٍ عَظِيمٍ
شعراء / 155 مىباشد .
14 و 15 -
فَكَذَّبُوهُ فَعَقَرُوها فَدَمْدَمَ عَلَيْهِمْ رَبُّهُمْ بِذَنْبِهِمْ فَسَوَّاها وَ لا يَخافُ عُقْباها
.
هامش
( 1 )
« عن صهيب عن ابيه قال : قال رسول اللَّه ( ص ) لعلى بن ابى طالب ( ع ) من اشقى الاولين ؟ قال عاقر الناقة : صدقت فمن اشقى الاخرين قال قلت لا اعلم يا رسول اللَّه قال : الذى يضربك على هذه و اشار الى يافوخه » .
( 2 )
« عن عمار انه قال : قال النبى ( ص ) يا على اشقى الاولين عاقر الناقة و اشقى الاخرين قاتلك »