بسيار نقل شده است على هذا مراد اذن و اعتذار ، اذن و اعتذارى است كه مفيد به حال آنها باشد و مورد قبول درگاه حق گردد ، لذا مىشود گفت
وَ لا يُؤْذَنُ . . .
تفسير
لا يَنْطِقُونَ
است يعنى روز فصل روزى است كه اهل عذاب سخن نمىگويند سخنى كه با اذن خدا و شامل اعتذار باشد و مورد قبول گردد .
نظير :
فَيَوْمَئِذٍ لا يَنْفَعُ الَّذِينَ ظَلَمُوا مَعْذِرَتُهُمْ وَ لا هُمْ يُسْتَعْتَبُونَ
روم / 57 ، پس اهل عذاب اعتذار خواهند كرد ولى اعتذارى كه با اذن خدا و مورد قبول باشد نخواهند داشت .
38 - 40 -
هذا يَوْمُ الْفَصْلِ جَمَعْناكُمْ وَ الْأَوَّلِينَ فَإِنْ كانَ لَكُمْ كَيْدٌ فَكِيدُونِ وَيْلٌ يَوْمَئِذٍ لِلْمُكَذِّبِينَ
بقيهء سخن خداست نسبت به اهل عذاب ،
فَإِنْ كانَ لَكُمْ كَيْدٌ . . .
حاكى از عجز انسان است كه در آن روز ابدا تاب مقاومت نخواهد داشت ، مراد از « جمعناكم » تكذيب كنندگان از امت اسلام هستند ، چنان كه « الاولين » امتهاى پيش از اسلام مىباشند .