أَعْرَضُوا فَما أَرْسَلْناكَ عَلَيْهِمْ حَفِيظاً إِنْ عَلَيْكَ إِلَّا الْبَلاغُ
شورى / 48 . اين منافى آن نيست كه كار پيامبر بالا گيرد و حكومت تشكيل دهد ، زيرا جزاى اعمال مربوط به خدا است . « مصيطر » راجع به حسابرسى و مجازات است .
به نظر بعضى
إِلَّا مَنْ تَوَلَّى
استثنا است از مفعول محذوف « فذكر » ، و تقدير آن « فذكر الناس إلا من تولى و كفر » است يعنى : به مردم تذكر بده مگر كسى را كه از حق رو گردانده و كافر شده است ، كه تذكر به چنين كسى بى فايده است .
طبرسى رحمه اللَّه فرموده : استثناء منقطع است به معنى « لكن » بنا بر قول اول اين آيه مانند
فَذَكِّرْ إِنْ نَفَعَتِ الذِّكْرى
مىباشد ، دو آيهء :
إِنَّ إِلَيْنا إِيابَهُمْ . . .
تعليل
فَيُعَذِّبُهُ اللَّهُ . . .
است .
از على بن ابراهيم نقل شده است :
« قال الصادق عليه السّلام كل امة يحاسبها امام زمانها و يعرف الأئمة اوليائهم و اعدائهم بسيماهم و هو قوله و على الاعراف رجال يعرفون كلا بسيماهم . . . » ( تفسير برهان ) .
در الميزان بعد از نقل حديث فرموده : آن در بصائر از امام صادق عليه السّلام و در كافى از امام باقر و امام كاظم عليهما السّلام و در فقيه از امام هادى عليه السّلام در زيارت جامعه نقل شده است .
روز يكشنبه پانزدهم ربيع الثانى هزار و چهار صد و سه مطابق 10 / 11 / 1361 تفسير سورهء غاشيه به پايان رسيد .
و الحمد للَّه و هو خير ختام