حلقه استخوانى است كه در جلو ، استخوان عانه و در طرفين و عقب ، استخوان خاصره و در پشت ، ستون مهره و استخوان خارجى مىباشد . على هذا مقصود از صلب ، قسمت آخر ستون مهره و از ترائب استخوان ديگرى است كه منى از ميان آنها گذشته وارد مجراى ادرار مىشود ، به عبارت ديگر منظور از ترائب استخوانهاى نرم است و اللَّه العالم .
8 - 10 -
إِنَّهُ عَلى رَجْعِهِ لَقادِرٌ . يَوْمَ تُبْلَى السَّرائِرُ فَما لَهُ مِنْ قُوَّةٍ وَ لا ناصِرٍ
نتيجهگيرى است از آيات سابق . يعنى : خدايى كه او را آفريده است ، قدرت دارد كه او را بعد از مردن به حيات جديد برگرداند و زنده كند ، ضمير « رجعه » راجع به خداست كه براى واضح بودن ذكر نشده است ، احتمال دارد كه به « حافظ » برگردد ، اين آيه يكى از راههاى استدلال به معاد است كه در آخر سورهء حجر توضيح داده شد .
« يوم » ظرف رجوع است يعنى رجوع در روزى خواهد بود كه در آن روز سريرهها و اعمال و افكار مخفى آشكار مىشوند ، ديگر نه نيرويى براى مخفى كردن دارد و نه يارى و كمكى براى دفاع :
إِنْ تُبْدُوا ما فِي أَنْفُسِكُمْ أَوْ تُخْفُوهُ يُحاسِبْكُمْ بِهِ اللَّهُ
بقره / 284 .
در مجمع البيان از معاذ بن جبل نقل شده كه از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله پرسيد :
« ما هذه السرائر التي تبلى بها العباد في الاخرة ؟ فقال : سرائركم هى اعمالكم من الصلاة و الصيام و الزكاة و الوضوء و الغسل من الجنابة . . .