حضرت عيسى عليه السّلام نسبت بامت خويش ، مىشود به خداى متعال نيز تطبق شود كه
هُوَ عَلى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيدٌ
در تطبيق شاهد و مشهود اقوال زيادى هست كه در مجمع البيان و كتابهاى ديگر آمده است .
به نظر مىآيد : سوگند به آسمان به علت آنست كه مؤمنان در وقت شكنجه و انداخته شدن به آتش ، به آسمان نگاه كرده و خدا را مىخواندند ، يعنى : سوگند به آسمان پر از ستاره كه مؤمنان رو به آن كرده و به آتش رفتند ، قسم به روز قيامت كه در آن مؤمنان به پاداش و كافران به كيفر خواهند رسيد و قسم به شاهد كه بر اين ستمها گواهى خواهد داد و قسم به آن شكنجه و شكنجه شدگان كه مشهود همه بودند حقا كه اصحاب اخدود ملعون شده و از رحمت خدا به دور گشتند .
4 - 7 -
قُتِلَ أَصْحابُ الْأُخْدُودِ . النَّارِ ذاتِ الْوَقُودِ . إِذْ هُمْ عَلَيْها قُعُودٌ وَ هُمْ عَلى ما يَفْعَلُونَ بِالْمُؤْمِنِينَ شُهُودٌ
در تفسير برهان از على بن ابراهيم رحمهما اللَّه نقل شده : مردى از پادشاهان يمن بنام ذو نواس دين يهوديت اختيار كرد و خودش را يوسف ناميد ، مدتى در اين كار بود ، به وى اطلاع دادند قومى در « نجران » در دين نصرانيت و عيساى مسيح هستند و بزرگ آنها « عبد اللَّه بن بريامن » مىباشد ، مردم ذو نواس را وادار كردند كه به نجران لشكر كشد او با لشكريان خويش به آنجا آمد و مردم نجران را به دين يهود دعوت كرد ، مردم از قبول درخواست وى امتناع كردند ، آنها را تهديد به قتل نمود ولى مؤثر واقع نشد ، بالاخره به دستور ذو نواس كانال بزرگى كنده و در آن آتش افروختند عدهاى از مؤمنان در آتش سوختند ، گروهى با شمشير شهيد شدند و گروهى تكه پاره گرديدند . . . آيات شريفه در صدد بيان همان مطلب است اين جريان طور ديگرى هم نقل شده كه بايد در مجمع البيان و برهان و