گفتهاند ، النهايه بنا بر ترتيب نزول ، بايد در نزديكهاى هجرت نازل شده باشد و نيز پيداست كه همهء آن در يك دفعه نازل شده است .
5 - اين سوره در سطح بسيار عالى و بهت آور ، قسمتى از نظام متقن جهان را بيان مىكند كه انسان در عين فاعل مختار بودن ، از قبول اين نظام ناچار است و بايد در فراز و نشيب آن بالا و پائين برود .
در پايان اين نظام آسمان شكافته مىشود ، زمين گسترش پيدا مىكند و آنچه در درون دارد بيرون مىاندازد و خالى مىماند . انسان تا رسيدن به پروردگار در اين نظام بايد تلاش كند و در رنج و تعب باشد ، اين كدح و تلاش اگر در راه مثبت و توحيد باشد نامهء عملش به دست راست داده مىشود ، و اگر در راه منفى و شرك و معاصى باشد به دست چپش آن گاه مشركان مورد ملامت واقع شدهاند كه چرا در مقابل اين واقعيت تسليم نمىشوند .
تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 146
مساهمون: على اكبر قرشى بنابى
ص١٤٦