فروش . جمع آن مطففين است .
اكتالوا : كيل : پيمانه كردن و آلت پيمانه . اكتيال به معنى كيل گرفتن است ، اگر گوئيم : « كلته الطعام » يعنى به او كيل دادم و فروختم و اگر بگوئيم « اكتلت عليه » يعنى از او كيل گرفتم و خريدم ، پس
اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ
يعنى كيل مىخرند از مردم
إِذا كالُوهُمْ
يعنى زمانى كه كيل مىفروشند به مردم .
يخسرون : خسر : كم شدن و كم كردن . اخسار : كم كردن « يخسرون » :
كم مىكنند .
شرحها
چنان كه در شأن نزول گفته شد : اين آيات تهديدى است بر كم فروشان ، كم فروشى و خيانت در معامله ، قطع نظر از عذاب اخروى باعث سلب اعتماد در زندگى است لذا در جاى ديگر مىخوانيم :
وَ أَوْفُوا الْكَيْلَ إِذا كِلْتُمْ وَ زِنُوا بِالْقِسْطاسِ الْمُسْتَقِيمِ ذلِكَ خَيْرٌ وَ أَحْسَنُ تَأْوِيلًا
اسراء / 35 تأويل همان نتيجه و آيندهء كار است يعنى در صورت صحيح بودن ترازو و پيمانه ، در ميان شما اعتماد پيدا مىشود و آيندهء اين كار براى شما بهتر است .
1 - 3 -
وَيْلٌ لِلْمُطَفِّفِينَ الَّذِينَ إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ وَ إِذا كالُوهُمْ أَوْ وَزَنُوهُمْ يُخْسِرُونَ
لفظ « ويل » حاكى از مسئوليت و عذاب است
إِذَا اكْتالُوا عَلَى النَّاسِ يَسْتَوْفُونَ
في نفسه كار بدى نيست زيرا وقت خريدن اگر انسان حق خود را به طور كامل بگيرد مانعى ندارد ، اما آن توأم باشق دوم ، كار بدى است و آن اينكه وقت خريدن تمام بگيرد و وقت فروختن كم بدهد ،
كالُوهُمْ . . .
تقديرش « كالوا لهم و زنوا لهم » است .