أَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْ وَاتَّقُوا اللَّهَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 1 » .
« اى كسانى كه ايمان آوردهايد ! از نعمتى كه خدا به شما ارزانى داشته است ياد كنيد آنگاه كه گروهى قصد آن كردند كه بر شما دست بازند و خدا دست آنان را از شما كوتاه كرد . از خدا بترسيد و مؤمنان بر خدا توكّل مىكنند . »
سياق آيه بر پيوند ميان توكّل و جهاد در راه خدا و ستيز با كافرانى كه ستم را در جامعه مىپراكنند دلالت دارد .
نهم - توكّل در پيوندهاى اجتماعىِ جامعه :
الف - يكى ديگر از ابعاد توكّل اين است كه انسان خدا را در همهء امور و پيوندهاى مؤمنين با يكديگر ، وكيل خويش بگيرد . خداوند مىفرمايد :
. . . فَلَمَّا ءَاتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ « 2 » .
« . . . چون با او عهد كردند گفت : خدا بر آنچه مىگوييم گواه است . »
ب - خداوند مىفرمايد :
. . . أَيَّمَا الْأَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَيَّ وَاللَّهُ عَلَى مَا نَقُولُ وَكِيلٌ « 3 » .
« . . . هريك از دو مدّت را كه سپرى سازم بر من ستمى نخواهد رفت و خدا بر آنچه مىگوييم وكيل است . »
پ - نيز بر آدمى روا نيست جز خدا را وكيل امور خويش بگيرد :
وَآتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَجَعَلْنَاهُ هُدىً لِّبَني إِسْرَائِيلَ أَلَّا تَتَّخِذُوا مِن دُونِي وَكِيلًا « 4 » .
« و آن كتاب را به موسى داديم و آن را راهنماى بنىاسرائيل گردانيديم كه جز من كارسازى بر نگزينيد . »
هامش
( 1 ) - سورهء مائده ، آيهء 11 .
( 2 ) - سورهء يوسف ، آيهء 66 .
( 3 ) - سورهء قصص ، آيهء 28 .
( 4 ) - سورهء اسراء ، آيهء 2 .