« ما تو را نفرستاديم مگر براى آن كه مژده دهى و بترسانى * بگو : من از شما هيچ مزدى نمىطلبم و اين رسالت بدان مىگزارم تا هركه خواهد به سوى پروردگارش راهى در پيش گيرد * و بر آن زندهاى كه نمىميرد توكّل كن و به ستايش او تسبيح گوى و اوخود براى آگاهى از گناهان بندگانش كافى است . »
چ - خداوند سبحان دستور مىدهد كه از كافران ، آشكارا اعلان بيزارى شود و اين دستور خود را با فرمان توكّل بر خدا همراه مىسازد و مىفرمايد :
فَإِنْ عَصَوْكَ فَقُلْ إِنِّي بَرِيءٌ مِّمَّا تَعْمَلُونَ * وَتَوَكَّلْ عَلَى الْعَزِيزِ الرَّحِيمِ « 1 » .
« و اگر بر تو عصيان ورزيدند بگو : من از كارهاى شما بيزارم * و بر خداى پيروزمند مهربان توكّل كن . »
ح - بر صاحب دعوت گران است كه مردم از او روى برگردانند ، ولى خداوند سبحان ، سنّتهايش را در زندگى به اجرا درمىآورد كه يكى از آنها سنّت آزمون است و يك دعوتگر بايد به هنگام رويارويى با اين دشوارى بر خداوند توكّل كند . خداوند مىفرمايد :
فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّكَ عَلَى الْحَقِّ الْمُبِينِ * إِنَّكَ لَاتُسْمِعُ الْمَوْتَى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاءَ إِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ « 2 » .
« پس بر خدا توكّل كن كه تو همراه با حقيقتى روشن هستى * تو نمىتوانى مردگان را شنوا سازى و آواز خود را به گوش كرانى كه از تو روى مىگردانند برسانى . »
هشتم - توكّل و پيوند آن با جهاد :
توكّل همان ويژگى بنيادين مؤمنان است كه اين ويژگى در جهاد ، جلوه مىيابد ، چنان كه به هنگام دشوارى در پياده كردن عدالت در ميان امّت نيز رخ مىنمايد . اين را در سورهء مائده ، آيهء يازده چنين مىخوانيم :
يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا اذْكُرُوا نِعْمَتَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ هَمَّ قَوْمٌ أَن يَبْسُطُوا إِلَيْكُمْ أَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ
هامش
( 1 ) - سورهء شعراء ، آيات 216 - 217 .
( 2 ) - سورهء نمل ، آيات 79 - 80 .