( لا إله الّا هو ) نهفته است انسان را به سوى ارزش توكّل سوق مىدهد ، چه ، خداوند پس از كلمهء توحيد مىفرمايد : عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَإِلَيْهِ مَتَابِ . خداوند مىفرمايد :
اللَّهُ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 1 » .
« خداى يكتاست كه هيچ خدايى جز او نيست مؤمنان البتّه بر خداى يكتا توكّل كنند . »
خداوند مىفرمايد :
رَبُّ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ لَاإِلهَ إِلَّا هُوَ فَاتَّخِذْهُ وَكِيلًا « 2 » .
« پروردگار مشرق و مغرب هيچ خدايى جز او نيست . او را كارساز خويش بكن . »
هفتم - توكّل ، ويژگىِ رهبر الهى :
رهبرى الهى با پايدارى و مقاومت در برابر فشارها و تسليم ناپذيرى در برابر نيروهاى تباهى ، در جامعه شناخته مىشود و اين از پيامدهاى توكّل بر خداوند سبحان است .
الف - در رويارويى با مكر منافقان ، خداوند به رسولش دستور توكّل مىدهد و مىفرمايد :
. . . فَإِذَا عَزَمْتَ فَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ إِنَّ اللَّهَ يُحِبُّ الْمُتَوَكِّلِينَ « 3 » .
« . . . و چون قصد كارى كنى بر خداى توكّل كن كه خدا توكّل كنندگان را دوست دارد . »
ب - خداوند مىفرمايد :
. . . فَأَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى بِاللَّهِ وَكِيلًا « 4 » .
« پس از ايشان اعراض كن و بر خدا توكّل كن كه او كارسازى را كافى است . »
پ - هنگام پيروى از وحى به گونهاى دقيق ، توكّل بر خدا دژى مىگردد استوار . خداوند مىفرمايد :
وَاتَّبِعْ مَا يُوحَى إِلَيْكَ مِن رَّبِّكَ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُونَ خَبِيراً * وَتَوَكَّلْ عَلَى اللَّهِ وَكَفَى
هامش
( 1 ) - سورهء تغابن ، آيهء 13 .
( 2 ) - سورهء مزّمّل ، آيهء 9 .
( 3 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 159 .
( 4 ) - سورهء نساء ، آيهء 81 .