باشد ، تا ضامن پيروزى او بر ايشان باشد . او با اطمينان كامل به پيروزى و با اتّكا به خداوند به ستيز با آنها برمىخيزد . در واقع اگر او با خداوند جهانيان پيوند مستقيم نمىداشت و رسول او نمىبود هرگز نمىتوانست حتّى به يك دهم موفّقيتهايش دست يابد . و اوست كه همهء عملكردهايش حاكى از حكمت رسا و استوارىِ كامل است . خداوند مىفرمايد :
قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ إِن نَّحْنُ إِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلكِنَّ اللَّهَ يَمُنُّ عَلَى مَن يَشَاءُ مِنْ عِبَادِهِ وَمَا كَانَ لَنَا أَن نَّأْتِيَكُم بِسُلْطَانٍ إِلَّا بِإِذْنِ اللَّهِ وَعَلَى اللَّهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُونَ « 1 » .
« پيامبرانشان گفتند : ما جز مردمانى همانند شما نيستيم ولى خدا بر هريك از بندگانش كه بخواهد منّت مىنهد . ما را نرسد كه براى شما دليلى جز به فرمان خدا بياوريم و مؤمنان بر خدا توكّل كنند . »
ث - همين تصوير در داستان حضرت ابراهيم عليه السلام و قوم او تكرار مىشود ، در آيات زير انديشه كنيد :
قَدْ كَانَتْ لَكُمْ أُسْوَةٌ حَسَنَةٌ فِي إِبْرَاهِيمَ وَالَّذِينَ مَعَهُ إِذْ قَالُوا لِقَوْمِهِمْ إِنَّا بُرَآءُ مِنكُمْ وَمِمَّا تَعْبُدُونَ مِن دُونِ اللَّهِ كَفَرْنَا بِكُمْ وَبَدَا بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةُ وَالْبَغَضاءُ أَبَداً حَتَّى تُؤْمِنُوا بِاللَّهِ وَحْدَهُ إِلَّا قَوْلَ إِبْرَاهِيمَ لِأَبِيهِ لَأَسْتَغْفِرَنَّ لَكَ وَمَا أَمْلِكُ لَكَ مِنَ اللَّهِ مِن شَيءٍ رَبَّنَا عَلَيْكَ تَوَكَّلْنَا وَإِلَيْكَ أَنَبْنَا وَإِلَيْكَ الْمَصِيرُ « 2 » .
« ابراهيم و كسانى كه با وى بودند آنگاه كه به قوم خود گفتند كه ما از شما و از آنچه جز خداى يكتا مىپرستيد بيزاريم و شما را كافر مىشمريم و ميان ما و شما هميشه دشمنى و كينه توزى خواهد بود تا وقتى كه به خداى يكتا ايمان بياوريد ، برايتان نيكو مقتدايى بودند . مگر آنگاه كه ابراهيم پدرش را گفت كه براى تو آمرزش مىطلبم زيرا نمىتوانم عذاب خدا را از تو دفع كنم . اى پروردگار ما ! بر تو توكّل كرديم و به تو روى آورديم و همهء فرجامها به سوى توست . »
ج - بدين ترتيب پيامبر صلى الله عليه و آله از نزد خدا مأمور مىشود تا سخن صريح و آشكارى را به قوم خود بگويد :
هامش
( 1 ) - سورهء ابراهيم ، آيهء 11 .
( 2 ) - سورهء ممتحنه ، آيهء 4 .