و در دايرة المعارف بحارالانوار « 1 » آمده است كه هركس به دين خود ، چنگ درزند و در همهء امورش بدان پناه برد ، بدون ترديد هدايت شده است .
اين چنين است كه اعتصام به خدا يكى از برجستهترين حقايق توكّل بدوست .
حقايق توكّل پس از انديشه كردن در كرانههاى اين ويژگىِ ايمانى رفته رفته بيشتر و بيشتر رخ مىنمايند و در يك سخن ، توكّل بر خدا همان نورى است كه با نيرويى فراوان به ارادهء انسان ، يارى مىرساند ، زيرا لحظهء تصميمگيرى بزرگترين لحظهء زندگىِ بشر است ، پس يا تصميم انسان به سستى گراييده و سر تسليم فرومىآورد ، يا عزم و تصميم او استوار گشته و توانايى رويارويى با مشكلات را پيدا مىكند ، و توكّل بر خدا قلب انسان را به نور خداوندى در اين لحظهء حسّاس ، پيوند مىدهد و آدمى مىتواند تصميم صحيح را كه همان تصميم ايستادن در برابر مشكلات و پرداختن به امور دشوار است اتّخاذ كند .
دوم - توكّل از قلّههاى ايمان :
اگر ايمان ، درجاتى داشته باشد ، پس توكّل از والاترين اين درجات است هنگامى كه مؤمن به اسماء نيكوى الهى آگاهى مىيابد ، و درمىيابد او حىّ وقيّوم است و آنچه خواهد ، انجام مىدهد و اوست كه عهدهدار امور صالحان و نگهبان كتابى كه فروفرستاده و اوست عزيز و حكيم ، هرگاه مؤمن به اين اسماء ، آگاهى يابد و با بصيرت ايمانى خود ، تجلّيات اين اسماء را در آفرينش خداوند ببيند بر خدا توكّل مىكند و به وعدهء او يقين مىيابد و به ياوريش آرامش پيدا مىكند و به توفيق او تكيه درمىزند .
از همين روست كه حضرت موسى عليه السلام به مردم خود توصيه مىكند كه اگر مؤمن هستند به خدا توكّل كنند ( يونس ، 84 ) .
در قرآن آمده است كه ويژگىِ توكّل از بارزترين ويژگيهاى مؤمنان است ( انفال ، 2 ) و اين از بارزترين ويژگيهاى پيامبران عليهم السلام است به هنگامى كه با مردم كافر به ستيز برمىخيزند ( ابراهيم ، 11 ) و همين ، تجلّى دو نام پروردگار است « عزيز حكيم »
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 68 ، ص 107 .