توصيههاى خداوندى و رويكرد به سنّتها و طاعت اولياى خدا . متونى كه توكّل در آنها به كار رفته همزمان ، و يا قبل از آن ، دستوراتى را از اين قبيل با خود دارند :
الف - خداوند مىفرمايد :
الَّذِينَ اسْتَجَابُوا للَّهِ وَالرَّسُولِ مِن بَعْدِمَا أَصَابَهُمُ الْقَرْحُ لِلَّذِينَ أَحْسَنُوا مِنْهُمْ وَاتَّقَوْا أَجْرٌ عَظِيمٌ * الَّذِينَ قَالَ لَهُمُ النَّاسُ إِنَّ النَّاسَ قَدْ جَمَعُوا لَكُمْ فَاخْشَوْهُمْ فَزَادَهُمْ إِيمَاناً وَقَالُوا حَسْبُنَا اللَّهُ وَنِعْمَ الْوَكِيلُ « 1 » .
« از ميان آن كسان كه پس از زخم خوردن باز هم فرمان خدا و رسولش را اجابت كردند * آنان كه نيكوكار باشند و از خداى بترسند مزدى بزرگ دارند . كسانى كه مردم گفتندشان كه مردم براى جنگ با شما گرد آمدهاند از آنها بترسيد و اين سخن بر ايمانشان بيفزود و گفتند : خدا ما را بسنده است و چه نيكو ياورى است . »
آيا نمىبينيد كه چگونه آنها در سختترين لحظات دعوت خدا را اجابت نمودند و آنگاه بر او توكّل جستند و اين موجب استوارىِ ارادهء آنها شد ؟
ب - خداوند مىفرمايد :
الَّذِينَ صَبَرُوا وَعَلَى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُونَ « 2 » .
« آنان كه صبر پيشه كردند و بر پروردگارشان توكّل مىكنند . »
پس شكيبايى قبل از توكّل است ، بلكه يكى از حقايق توكّل است .
پ - خداوند مىفرمايد :
وَكَيْفَ تَكْفُرُونَ وَأَنْتُمْ تُتْلَى عَلَيْكُمْ آيَاتُ اللَّهِ وَفِيكُمْ رَسُولُهُ وَمَن يَعْتَصِم بِاللَّهِ فَقَدْ هُدِيَ إِلَى صِرَاطٍ مُسْتَقِيمٍ « 3 » .
« چگونه كافر مىشويد در حالى كه آيات خدا بر شما خوانده مىشود و رسول او در ميان شماست ؟ و هركه به خدا تمسّك جويد به راه راست هدايت شده است . »
اعتصام به خدا ، چنگ زدن به كتاب و پيروى از رسول او تفسير شده است
هامش
( 1 ) - سورهء آل عمران ، آيات 172 - 173 .
( 2 ) - سورهء نحل ، آيهء 42 .
( 3 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 101 .