وَلَهُ مَن فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ كُلٌّ لَّهُ قَانِتُونَ « 1 » .
« از آن اوست هرچه در آسمانها و زمين است و همه در برابر او خاضعاند . »
دوم - خاضعانه براى خدا به پاخيزيد :
الف - چنان كه طبيعت ، خاضع است بنىآدم نيز بايد به هنگام نماز در برابر خدا خاضع و مطيع باشد ، چنان كه خداوند مىفرمايد :
حافِظُوا عَلَى الصَّلَوَاتِ وَالصَّلَاةِ الْوُسْطَى وَقُومُوا للَّهِ قَانِتِينَ « 2 » .
« در انجام همهء نمازها و ( بخصوص ) نماز وسطى ( نماز ظهر ) كوشا باشيد ، و از روى خضوع و اطاعت ، براى خدا به پا خيزيد . »
از نمادهاى تسليم در برابر خدا پاسدارى از نمازها و برپا كردن آنها به هنگام اوقات مشخّص و در همهء حالات ، حتّى در ميانهء ظهر يا هنگام شدّت گرفتن جنگ مىباشد .
خضوع در برابر خدا ، حركتى درون گرا و انزوا طلبانه نيست ، بلكه انسان را به قيام و پرداختن به امور زندگى فرامىخواند و از همين جاست كه در آيهء فوق امر به قيام و به پاخاستن آمده است .
ب - پس خضوع ، حالتى روانى است از تسليم مطلق در برابر خداوند سبحان . آنجا كه خداوند دربارهء ابراهيم عليه السلام مىفرمايد :
إِنَّ إِبْرَاهِيمَ كَانَ أُمَّةً قَانِتاً للَّهِ حَنِيفاً وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِينَ « 3 » .
« ابراهيم بزرگوار مردى بود به فرمان خدا برپاى ايستاد و صاحب دين حنيف بود و از مشركان نبود . »
پ - به نظر مىرسد كه قنوت و خضوع از درجات والاى تسليم است هم چنان كه دوام و استمرار نيز در مفهوم خضوع در نظر گرفته شده است . از امام باقر عليه السلام روايت شده است كه دربارهء اين فرمودهء الهى : وَقُومُوا للَّهِ قَانِتِينَ فرمود : « يعنى فرمانبران
هامش
( 1 ) - سورهء روم ، آيهء 26 .
( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 238 .
( 3 ) - سورهء نحل ، آيهء 120 .