« . . . گفتند : رحمن چيست ؟ آيا بر هركس كه تو فرمان مىدهى سجده كنيم ؟ و بر نفرتشان افزوده شد . »
پ - از صفات مؤمنان آن است كه هنگام تلاوت آيات قرآن كريم ، چنان بر زمين ، سجده مىكنند كه چانهشان به خاك ، ماليده مىشود و كافران و منافقان برعكس ايشان هنگام تلاوت قرآن هرگز به سجده نمىافتند . خداوند مىفرمايد :
وَإِذَا قُرِئَ عَلَيْهِمُ الْقُرْآنُ لَايَسْجُدُونَ « 1 » .
« و چون قرآن بر آنها خوانده شود سجده نمىكنند . »
ت - برخى ، خورشيد و ماه را به گمان تأثيرگذارى آنها بر زندگى افراد سزاوار خضوع و سجده مىدانند ، در حالى كه هرگز چنين نيست و سجده تنها در برابر خداوندى است كه خالق خورشيد ، ماه و شب و روز مىباشد . خداوند مىفرمايد :
وَمِنْ آيَاتِهِ اللَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ لَاتَسْجُدُوا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوا للَّهِ الَّذِي خَلَقَهُنَّ إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ « 2 » .
« و از نشانههاى قدرت او شب ، روز ، آفتاب و ماه است . به آفتاب و ماه سجده نكنيد . به خداى يكتا كه آفريننده است سجده كنيد اگر او را مىپرستيد . »
خورشيد و ماه بيهوده حركت نمىكنند ، بلكه در تسخير امر الهى هستند و سنّتهاى الهى به آنها احاطه دارند بگونهاى كه بدون اين سنّتها اين دو نيز تباه مىشوند و به هلاكت مىافتند .
بنابراين سجده تنها در برابر خداست نه در برابر اين دو ، ما از اين آيه الهام مىگيريم كه سجده در برابر خدا نشانهء پرستش است ، زيرا خداوند مىفرمايد : إِن كُنتُمْ إِيَّاهُ تَعْبُدُونَ .
هامش
( 1 ) - سورهء انشقاق ، آيهء 21 .
( 2 ) - سورهء فصّلت ، آيهء 37 .