بىچون و چرا از نگريست آنگاه كه خداوند مىفرمايد :
وَإِذْ قُلْنَا لِلْمَلَائِكَةِ اسْجُدُوا لِآدَمَ فَسَجَدُوا إِلَّا إِبْلِيسَ قَالَ ءَأَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيناً « 1 » .
« به فرشتگان گفتيم آدم را سجده كنيد ، همگان جز ابليس سجده كردند گفت : آيا براى كسى كه از گل آفريدهاى سجده كنم . . . »
پنجم - سجده در برابر غير خدا گمراهى است :
الف - سجده در برابر خورشيد ، دليل گمراهى است . امرى كه قوم سبأ بدان گرفتار آمدند ، زيرا شيطان ، اعمال آنها را آراست و آنها را از راه خدا بازداشت و به سجده در برابر خورشيد به جاى خداوند ، دعوتشان كرد ( در حالى كه خورشيد ، تنها پديدهاى است مسخّر در آفرينش ) ، خداوند مىفرمايد :
وَجَدتُّهَا وَقَوْمَهَا يَسْجُدُونَ لِلشَّمْسِ مِن دُونِ اللَّهِ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطَانُ أَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيلِ فَهُمْ لَايَهْتَدُونَ * أَلَّا يَسْجُدُوا للَّهِ الَّذِي يُخْرِجُ الْخَبْءَ فِي السَّماوَاتِ وَالْأَرْضِ وَيَعْلَمُ مَا تُخْفُونَ وَمَا تُعْلِنُونَ « 2 » .
« ديدم كه خود و مردمش به جاى خداى يكتا آفتاب را سجده مىكنند و شيطان اعمالشان را در نظرشان بياراسته و از راه خدا منحرفشان كرده است چنان كه روى هدايت نخواهند ديد * چرا خدايى را كه نهان آسمانها و زمين را آشكار مىكند و هرچه پنهان مىداريد يا آشكار مىسازيد مىداند سجده نكنند . »
ب - برخى سجده در برابر خدا را از آنرو كه پيامبر بدان دستور داده بود ، كنار زدند . در واقع چنين كسى مىخواهد با امر پيامبر به ستيز برخيزد ، زيرا در دل او كبر و خود بزرگ بينى نهفته است . اين چنين عصيان پيامبر به عصيان خدا كشانده مىشود . خداوند مىفرمايد :
. . . قَالُوا وَمَا الرَّحْمنُ انَسْجُدُ لِمَا تَأْمُرُنَا وَزَادَهُمْ نُفُوراً « 3 » .
هامش
( 1 ) - سورهء اسراء ، آيهء 61 .
( 2 ) - سورهء نمل ، آيات 24 - 25 .
( 3 ) - سورهء فرقان ، آيهء 60 .