خود را با آن مىآرايد و نعمت كشتىاى كه درياها را مىشكافد و نعمت بازرگانى و تجارتى كه در آمد و شد كشتيها نهفته است ؛ همه ، نعمتهايى هستند كه هدف از آنها ايجاد حالت شكرگزارى در آدمى مىباشد ، پس بايد گفت نعمتهاى مادى ابزار تكامل روحى و معنوى در انسان هستند .
ج - هنگامى كه حضرت ابراهيم عليه السلام ، خدايش را به فراهم كردن نعمتها براى فرزندان خود در اطراف بيتالحرام فرا خواند ، هدف والاى آن را بيان فرمود ، خداوند مىفرمايد :
. . . وَارْزُقْهُم مِنَ الَّثمَرَاتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُونَ « 1 » .
« . . . و از هر ثمرهاى روزيشان ده ، باشد كه شكر گزارند . »
چ - شكر خدا گاهى بر نعمتهاست و گاهى بر تواناييهاى انسان در بهرهورى از اين نعمتهاست . خداوند مىفرمايد :
لِيَأْكُلُوا مِن ثَمَرِهِ وَمَا عَمِلَتْهُ أَيْدِيهِمْ أَفَلَا يَشْكُرُونَ « 2 » .
« تا از ثمرات آن و دسترنج خويش بخورند . چرا شكر خدا را بجا نمىآورند ؟ »
پس ثمره و ميوه موجب شكر مىگردد ، چنان كه توانايى انسان بر سازندگى نيز اقتضاى شكر دارد ، مگرنه اين است كه خداوند توانايى را به آدمى ارمغان كرده است ؟
ح - از سويى چهارپايانى كه خداوند در اختيار بشر نهاده همگى اقتضاى شكرگزارى به درگاه خدا را دارند ، خداوند مىفرمايد :
وَلَهُمْ فِيهَا مَنَافِعُ وَمَشَارِبُ أَفَلَا يَشْكُرُونَ « 3 » .
« و براى آنان بهرههاى ديگرى در آن ( حيوانات ) است و نوشيدنيهاى گوارا ، آيا با اين حال شكر گزارى نمىكنند ؟ »
هامش
( 1 ) - سورهء ابراهيم ، آيهء 37 .
( 2 ) - سورهء يس ، آيهء 35 .
( 3 ) - سورهء يس ، آيهء 73 .