عرش ، هر چيزى قرار دارد ، و آنگاه ، خداوند حمل را به جز خود : به برخى از مخلوقاتش اضافه كرده است ، زيرا خلقش را با حمل عرشش به بندگى گرفته و ايشان حاملان علم او هستند ، و آفريدههايى كه پيرامون عرش او تسبيح مىگويند و به علم خدا عمل مىكنند و فرشتگانى كه اعمال بندگان را ثبت مىكنند . و اهل زمين را با طواف به دور خانهء خود به بندگى گرفت و خداوند بر عرش قرار گرفته است ، چنان كه فرموده است ، عرش و كسانى كه آن را حمل مىكنند و كسانى كه پيرامون عرش هستند و خداوند ، حامل و حافظ آنهاست و نگهدارنده هر جانى است ، او برتر از هر چيزى و بالاتر از هر چيزى است . و نسبت به خداوند گفته نمىشود ( محمول ) يا ( اسفل ) بدون اينكه اين واژهها به قرينهاى وصل شود ، زيرا در غير اين صورت لفظ ومعنا فاسد مىگردد .
ابوقرّه عرض كرد : پس اين روايتى كه آمده دروغ است : همانا خداوند هنگامى كه خشم مىگيرد خشم او چنين احساس مىشود كه فرشتگانى كه عرش را حمل مىكنند سنگينىِ آن را بر دوش خود احساس مىكنند و از اين روست كه به سجده مىافتند ، پس اگر خشم خدا فروكش كرد ، عرش سبك مىشود و آنها به جاى خود باز مىگردند ؟
امام رضا عليه السلام فرمود : به من بگو از هنگامى كه خداوند تبارك و تعالى بر ابليس خشم گرفت تا هم اينك ، همچنان خشمگين است پس كى راضى و خشنود شده است ؟ و او چنان كه تو گفتى همچنان بر شيطان ، و اولياء و پيروان او خشم گرفته پس چگونه جرأت مىكنى كه خداى را به دگرگونى از حالى به حال ديگر توصيف كنى و همان چيزى كه بر آفريدگان جريان مىيابد به او نسبت دهى ؟ او هيچگاه با از ميان روندگان از ميان نمىرود و با تغيير پذيرندگان تغيير نمىپذيرد و با تبدّل پذيرندگان ، تبدّل نمىپذيرد و هر آنچه جز خداست در يد قدرت و تدبير او قرار دارد و همگى نيازمند خدا هستند و او از هر آنچه جز خود اوست بىنياز است . « 1 » »
هامش
( 1 ) - بحارالانوار ، ج 55 ، ص 14 ، روايت 9 .