خ - براى آنكه روح تقوى در ميان مؤمنان رشد كند ، ايشان بايد پيوسته نعمتهاى الهى را كه خداوند به وسيلهء تمسّك ايشان به دين به آنها ارزانى داشته به يادآورند ، همچنين هرگاه مؤمن در برابر يكى از دستورات الهى احساس ضعف كند ، بر اوست كه نعمتهاى خدا را به ياد آورد ، بويژه هنگامى كه رهبرىِ مكتبى و الهى او را به كارى سخت ، فرمان مىدهد ، دراين هنگام مؤمنان بايد آنچه را كه خدا از خلال پيروى اين رهبرىِ آگاهانه به ايشان رسانيده از خاطر بگذرانند . خداوند مىفرمايد :
يَا بَنِي إِسْرَائِيلَ اذْكُرُوا نِعْمَتِيَ الَّتِي أَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَأَنِّي فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعَالَمِينَ « 1 » .
« اى بنىاسرائيل ! از آن نعمتى كه بر شما ارزانى داشتم و شما را بر جهانيان برترى دادم ، ياد كنيد . »
دوم - اهداف ياد نعمتها :
الف - براى آنكه نعمت ، شخص را به سرمستى نكشاند او بايد در خاطر داشته باشد كه اين نعمت از سوى خداست و اداى حقّ اين نعمت بر دوش او است . خداوند مىفرمايد :
لِتَسْتَوُوا عَلَى ظُهُورِهِ ثُمَّ تَذْكُرُوا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ إِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُولُوا سُبْحَانَ الَّذِي سَخَّرَ لَنَا هَذا وَمَا كُنَّا لَهُ مُقْرِنِينَ * وَإِنَّا إِلَى رَبِّنَا لَمُنقَلِبُونَ « 2 » .
« تا بر پشت آنها ( چهارپايان ) به خوبى قرار گيريد ؛ سپس هنگامى كه بر پشت آنها قرار گرفتيد نعمت پروردگارتان را ياد كنيد و بگوئيد : منزّه است آن كس كه اينها را رام كرد و گرنه ما را توان آن نبود و ما به سوى پروردگارمان باز مىگرديم . »
ب - به ياد آوردن نعمت ، شكيبايى و سپاس را درپى دارد ، امّا شكيبايى به خاطر آن است كه انسان به هنگام يادآورى نعمت از سوى خدا ، اطمينانش فزونى مىيابد . چه خدا قادر است اين نعمت را پس از ، از دست رفتنش دوباره بازگرداند . امّا سپاس از اين روست كه يادآورىِ نعمت ، مستلزم يادآورىِ ايام از دست دادن آن است كه
هامش
( 1 ) - سورهء بقرهء ، آيهء 122 .
( 2 ) - سورهء زخرف ، آيات 13 - 14 .