السَّماءِ وَالْأَرْضِ . . . « 1 » .
« اى مردم ، نعمتى را كه خدا بر شما ارزانى داشته است ياد كنيد آيا جز خدا آفرينندهء ديگرى هست كه شما را از آسمان و زمين روزى دهد . . . »
ب - خداوند مىفرمايد :
أَوَلَا يَذْكُرُ الْإِنسَانُ أَنَّا خَلَقْنَاهُ مِن قَبْلُ وَلَمْ يَكُ شَيْئاً « 2 » .
« و آدمى به ياد ندارد كه او را پيش از اين آفريدهايم و او خود ، چيزى نبوده است ؟ »
پ - هنگام يادآورىِ نعمتهاى خدايى ، اهمّيت آنها را درمىيابيم ، زيرا وضع خود را با وضع پيش از رسيدن به آن نعمت مىسنجيم ، و ميزان دردهايى را كه از آن رنج مىبرديم به خاطر مىآوريم و آنگاه قدر نعمت را مىدانيم . از آن جمله مىتوان به نعمت انس بر قرار كردن ميان دلها پس از دشمنى اشاره كرد . خداوند مىفرمايد :
. . . وَاذْكُرُوا نِعْمَةَ اللَّهِ عَلَيْكُمْ إِذْ كُنْتُمْ أَعْدَاءً فَأَلَّفَ بَيْنَ قُلُوبِكُمْ . . . « 3 » .
« . . . و از نعمتى كه خدا بر شما ارزانى داشته است ياد كنيد آن هنگام كه دشمن يكديگر بوديد و او دلهايتان را به هم مهربان ساخت . »
به راستى ، چه فاصله بزرگى ميان جامعهاى ناهمسو و دشمن با يكديگر ، و جماعتى دوست و با الفت كه نه تنها در ظاهر ، بلكه در واقعيت نيز دلهايى نزديك به هم دارند ، وجود دارد .
ت - نعمت هدايت ، بزرگترين نعمت است و اين ، نعمتى است كه ديگر نعمتهاى دنيوى و اخروى را درپى دارد . در واقع مؤمنان بايد پيوسته ايام گمراهىِ خود ، آنگاه كه خوارى و سستى زندگى آنها را در برگرفته بود و زشتكارى و زيان با آنها دمساز بود را به خاطر آورند .
اين چنين بود كه حضرت موسى عليه السلام ، مردمش را به يادآورىِ نعمت هدايت ، فرا مىخواند و اين هنگامى بود كه خداوند به قوم او دستور داد كه
هامش
( 1 ) - سورهء فاطر ، آيهء 3 .
( 2 ) - سورهء مريم ، آيهء 67 .
( 3 ) - سورهء آل عمران ، آيهء 103 .