كفر با تكذيب ديدار آخرت ، ارتباط دارد و آن در اين سخن خداوند نهفته است :
وَقَالَ الْمَلَأُ مِن قَوْمِهِ الَّذِينَ كَفَرُوا وَكَذَّبُوا بِلِقَاءِ الْآخِرَةِ . . . « 1 » .
« گروهى از مهتران قومش كه كافر بودند و ديدار آخرت را دروغ مىشمردند . . . »
همان گونه كه بيشتر مردم در گمراهى هستند ، بسيارى از آنها نيز به لقاى خداوند ، كفر مىورزند . خداوند مىفرمايد :
. . . وَإِنَّ كَثِيراً مِنَ النَّاسِ بِلِقَاءِ رَبِّهِمْ لَكَافِرُونَ « 2 » .
« . . . و بسيارى از مردم به لقاى پروردگارشان كافرند . »
به نظر مىرسد كه جايگاه ايمان به لقاى خداوند ( آخرت ) در ميان حقايق ديگر ايمان ، بسيار با اهميّتتر باشد ، زيرا ايمان به خدا بدون ايمان به آخرت - اگر فرضاً امكان داشته باشد - ايمانى بدون روح و بدون مسؤوليت و در نتيجه خالى از هرگونه درونمايهاى خواهد بود .
لقاى خداوند بخشى از ايمان به خداست ، پس كسى كه به قدرت خداوند بر آفرينش مجدّد خلايق ايمان ندارد در واقع خداوند را نشناخته است ، مگر او را به دادگرى و حكمت نشناخته كه موجب محاسبه خلايق در آخرت است ؟
از تدبّر در آيات مختلف ، چنين به نظر مىرسد كه ايمان به لقاى خدا وجهى از وجوه ايمان به آخرت است ، زيرا آخرت ، جهانى است كه شامل مرگ و مرحلهء پس از آن ( برزخ ) و رستاخيز ، دميدن در صور و بهشت و دوزخ مىشود ، و نيز شامل لقاى خدا و ايستادن در برابر او براى حساب مىگردد ؛ و اللَّه العالم .
همچنين قرآن كريم ، به همان اندازه كه بر فرارسيدن آخرت تأكيد مىكند بر فرارسيدن اجل الهى نيز ، تأكيد مىورزد . خداوند مىفرمايد :
مَن كَانَ يَرْجُوا لِقَاءَ اللَّهِ فَإِنَّ أَجَلَ اللَّهِ لَآتٍ . . . « 3 » .
هامش
( 1 ) - سورهء مؤمنون ، آيهء 33 .
( 2 ) - سورهء روم ، آيهء 8 .
( 3 ) - سورهء عنكبوت ، آيهء 5 .