مىبينيم كه برخى از ايشان به صرف دورىِ راه دروغ مىگويند ، و سوگند مىخورند كه نمىتوانند براى جهاد بيرون بروند ؛ به همين خاطر از رهبرى پيروى نمىكنند .
چ - اطاعت راستين هنگامى است كه موضع اتّخاذ شده ، با منافع شخصى و هوى و هوس در تضاد باشند ، لذا توانگران ، پيوسته از پيامبران اجازه مىخواستند كه در جنگ شركت نكنند و در كنار كسانى كه در جنگ شركت نمىكنند قرار گيرند و اين با حقيقت اطاعت و فرمانبرى ناهمسوست و حتّى مىتوان آن را با حقيقت ايمان ، منافى دانست . خداوند مىفرمايد :
وَإِذَا أُنْزِلَتْ سُورَةٌ أَنْ آمِنُوا بِاللَّهِ وَجَاهِدُوا مَعَ رَسُولِهِ اسْتَأْذَنَكَ أُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوا ذَرْنَا نَكُن مَعَ الْقَاعِدِينَ « 1 » .
« چون سورهاى نازل شد كه به خدا ايمان بياوريد و با پيامبرش به جنگ و جهاد برويد ، توانگرانشان از تو رخصت خواستند و گفتند : ما را بگذار ، تا با آنهايى كه بايد در خانه نشينند در خانه بنشينيم . »
ح - اطاعت ، موجب رستگارى و راه رسيدن بشر به رحمت الهى است ، ليكن برخى تصميمشان به سستى گراييد لذا از همين رو ادّعاى اطاعت از پيامبر مىكنند ، ليكن دروغ مىگويند . خداوند مىفرمايد :
وَمَن يُطِعِ اللَّهَ وَرَسُولَهُ وَيَخْشَ اللَّهَ وَيَتَّقْهِ فَأُولئِكَ هُمُ الْفَائِزُونَ * وَأَقْسَمُوا بِاللَّهِ جَهْدَ أَيْمَانِهِمْ لَئِنْ أَمَرْتَهُمْ لَيَخْرُجُنَّ قُل لَّاتُقْسِمُوا طَاعَةٌ مَّعْرُوفَةٌ إِنَّ اللَّهَ خَبِيرٌ بِمَا تَعْمَلُونَ « 2 » .
« و هركس خدا و پيامبرش را اطاعت كند و از خدا بترسد و از مخالفت فرمانش بپرهيزد ، چنين كسانى همان پيروزمندان واقعى هستند . آنها با نهايت تأكيد سوگند ياد كردند كه اگر به آنان فرمان دهى ، ( از خانه و اموال خود ) بيرون مىروند ( و جان را در طبق اخلاص گذارده تقديم مىكنند ) ؛ بگو : سوگند ياد نكنيد ؛ شما اطاعت خالصانه نشان دهيد كه خداوند به آنچه انجام مىدهيد آگاه است . »
هامش
( 1 ) - سورهء توبه ، آيهء 86 .
( 2 ) - سورهء نور ، آيات 52 - 53 .