دوم - نفى چند خدايى
الف - خداوند متعال مىفرمايد :
. . . لَاتَتَّخِذُوا إِلهَيْنِ اثْنَيْنِ إِنَّمَا هُوَ إِلهٌ وَاحِدٌ فَإِيَّايَ فَارْهَبُونِ « 1 » .
« . . . دوخدا را نپرستيد و جز اين نيست كه او خداى يكتاست . پس از من بترسيد . »
پس خداوند جهانيان و مالك آسمانها و زمين ، مردم را از اينكه خداى ديگرى گرفته شود باز مىدارد ، پس اگر شريكى در مُلك مىداشت يا فرزند و يا همسنگى براى او مىبود شايسته بود كه به عبادت او نيز فرمان دهد ، ولى خداوند رحمان در جبروت و برخوردارى از كبريا و عظمت ، يكتا و يگانه است و اين بزرگترين برهان است بر اينكه خداوند ، نه شريكى دارد كه بر او چيره شود و نه به خاطر ضعف و خوارى ، ولى و سرپرستى دارد .
روى سخن در پايان آيه نسبت به كسانى است كه از خدايان دروغين مىهراسند و آنها را در برابر خدا مىپرستند ، در حالى كه خدا شايستهتر است تا از او بترسند ، زيرا او چيره و مقتدر است .
ب - از آنجا كه خداوند شريكى ندارد پس فرزندى نيز ندارد ، زيرا خداوند بزرگتر از آن است كه به همسنگ يا فرزندانى نياز داشته باشد . او مىفرمايد :
. . . إِنَّمَا اللَّهُ إِلهٌ وَاحِدٌ سُبْحَانَهُ أَن يَكُونَ لَهُ وَلَدٌ . . . . « 2 » .
« . . . جز اين نيست كه اللَّه خدايى است يكتا . منزّه است از اين كه صاحب فرزندى باشد . . . »
پ - پس كسانى كه گمان مىكنند خدا شريك يا فرزند و يا همسنگى دارد در واقع به خداوندِ جبّار و آفرينندهء آسمانها و زمين و پروردگار عزيز متكبّر ، ايمان نياوردهاند ، بلكه موجودى موهوم ، ضعيف و مقهور را در ذهن خود ، تخيّل كردهاند و گمان كردهاند كه آن موجود ، خداست و به همين سبب است كه آنها به همه چيز كفر
هامش
( 1 ) - سورهء نحل ، آيهء 51 .
( 2 ) - سورهء نساء ، آيهء 171 .