« اى مردم ! ما شما را از يك نر و يك ماده بيافريديم و شما را جماعتها و قبيلهها كرديم تا يكديگر را بشناسيد . هر آينه گرامىترين شما نزد خدا ، پرهيزكارترين شماست ، خدا دانا و كاردان است . »
ب - خداوند سبحان مىفرمايد :
إِذْ جَعَلَ الَّذِينَ كَفَرُوا فِي قُلوبِهِمُ الْحَمِيَّةَ حَمِيَّةَ الْجَاهِلِيَّةِ فَأَنزَلَ اللَّهُ سَكِينَتَهُ عَلَى رَسُولِهِ وَعَلَى الْمُؤْمِنِينَ وَأَلْزَمَهُمْ كَلِمَةَ التَّقْوَى وَكَانُوا أَحَقَّ بِهَا وَأَهْلَهَا وَكَانَ اللَّهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيماً « 1 » .
« آنگاه كه كافران تصميم گرفتند كه دل به تعصّب ، تعصّب جاهلى ، سپرند ، خدا نيز آرامش خود را بر دل پيامبرش و مؤمنان فروفرستاد و به تقوى الزامشان كرد كه آنان به تقوى سزاوارتر و شايستهتر بودند و خدا بر هر چيزى داناست . »
حقيقت تقوى بر تعصّبهاى ملّى ، نژادى و حزبى برترى دارد و فرد را به درجهاى از آرامش مىرساند ، كه ايمان به خدا ، حق و داد خواهى به درگاه الهى در آن نهفته است .
پ - پرهيزكاران را نمىتوان در جستجوى برترىِ اين جهانى يافت و در نتيجه ، آنها هيچگاه به پراكندن تباهى ، دامن نمىزنند ، زيرا حق را برتر از هر چيزى مىدانند . خداوند سبحان مىفرمايد :
تِلْكَ الدَّارُ الْآخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِينَ لَايُرِيدُونَ عُلُوّاً فِي الْأَرْضِ وَلَا فَسَاداً وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِينَ « 2 » .
« اين سراى آخرت را از آن كسانى ساختهايم كه دراين جهان نه خواهان برترى جويى هستند نه خواهان فساد ، و سرانجام نيك از آن پرهيزكاران است . »
دو - پيوند پرهيزكارى و شكيبايى :
در چندين آيه پرهيزكارى با شكيبايى ، همساز گشتهاند ، ولى در آيهء قبلى ( سورهء بقره ، آيهء 177 ) تقوى بنياد شكيبايى تلقّى شده است كه خود ، نشان دهندهء آن است كه
هامش
( 1 ) - سورهء فتح ، آيهء 26 .
( 2 ) - سورهء قصص ، آيهء 83 .