مىباشد . حجّ چارچوب مشخّصى دارد كه پرهيزكاران آن را رعايت مىكنند ، زيرا خداوند سبحان پس از بيان احكام حجّ مىفرمايد :
. . . وَاتَّقُوْا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّ اللَّهَ شَدِيدُ الْعِقَابِ « 1 » .
« . . . ازخدا بترسيد و بدانيد كه خدا به سختى عقوبت مىكند . »
10 - سپس خداوند در بيان هدف والاى آيين حجّ كه مردم را به تقوى مىآرايد مىفرمايد :
الْحَجُّ أَشْهُرٌ مَعْلُومَاتٌ فَمَن فَرَضَ فِيهِنَّ الْحَجِّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوقَ وَلَا جِدَالَ فِي الْحَجِّ وَمَا تَفْعَلُوا مِنْ خَيْرٍ يَعْلَمْهُ اللَّهُ وَتَزَوَّدُوا فَإِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوَى وَاتَّقُونِ يَا أُولِي الْأَلْبَابِ « 2 » .
« حجّ در ماههاى معيّنى است . هركه در آن ماهها اين فريضه را ادا كند ، بايد كه در اثناى آن جماع نكند و فسقى از او سرنزند و مجادله نكند . هر كار نيكى كه انجام مىدهيد خدا از آن آگاه است و توشه برداريد كه بهترين توشهها تقواست ، اى خردمندان از من بترسيد . »
بدين ترتيب تقوى ظهور مىكند تا حركت حاجى را در ماههايى مشخّص ، كنترل كند و اين در نتيجه بهترين توشهاى است كه حاجى مىتواند آن را به سرزمين خود ، ارمغان آورد .
11 - پس از بيان ديگر احكام حجّ ، خداوند در پايان سخن از مناسك كه در قرآن به تفصيل بيان مىشوند ، مىفرمايد :
وَاذْكُرُوا اللَّهَ فِي أَيَّامٍ مَعْدُودَاتٍ فَمَن تَعَجَّلَ فِي يَوْمَيْنِ فَلَا إِثْمَ عَلَيْهِ وَمَن تَأَخَّرَ فَلَا إِثْمَ عَلَيهْ لِمَنِ اتَّقَى وَاتَّقُوا اللَّهَ وَاعْلَمُوا أَنَّكُمْ إِلَيْهِ تُحْشَرُونَ « 3 » .
« خداوند را در روزهايى چند ياد كنيد و هركه در دو روز شتاب كند ، مرتكب گناهى نشده است . هر پرهيزكارى هم كه تأخير كند گناهى نكرده است . از خدا بترسيد و بدانيد كه همگان به پيشگاه وى گرد مىآييد . »
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 196 .
( 2 ) - سورهء بقره ، آيهء 197 .
( 3 ) - سورهء بقره ، آيهء 203 .