شكيب نورزيدند . از اين داستان ، كه بارها آن را در قرآن مىخوانيم ، درمىيابيم كه تسليم در برابر حق به هنگام مخالفت هواى نفسانى و نيز با تحوّل شرايط مخالف ، دشوار مىشود .
خداوند متعال مىفرمايد :
وَإِذْ وَاعَدْنَا مُوسى أَرْبَعِينَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْ بَعْدِهِ وَأَنْتُمْ ظَالِمُونَ * ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِنْ بَعْدِ ذلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ * وَإِذْ آتَيْنَا مُوسَى الْكِتَابَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُونَ * وَإِذْ قَالَ مُوسَى لِقَوْمِهِ يَاقَوْمِ إِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ أَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوبُوا إِلَى بَارِئِكُمْ فَاقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ ذَلِكُمْ خَيْرٌ لَكُمْ عِنْدَ بَارِئِكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ إِنَّهُ هُوَ الْتَّوَّابُ الْرَّحِيمُ « 1 » .
« و آن هنگام را كه چهل شب با موسى وعده نهاديم و شما كه ستمكاران بوديد بعداز او گوساله را پرستيديد . پس گناهتان را عفو كرديم باشد كه سپاسگزار باشيد * و به ياد آريد آن هنگام را كه به موسى كتاب و فرقان داديم باشد كه هدايت شويد * و آن هنگام را كه موسى به قوم خود گفت : اى قوم من ! شما بدان سبب كه گوساله را پرستيديد بر خود ستم روا داشتيد اينك به درگاه آفريدگارتان توبه كنيد و يكديگر را بكشيد كه چنين كارى در نزد آفريدگارتان ستودهتر است . پس خدا توبهء شما را بپذيرفت زيرا توبهپذير و مهربان است . »
بنىاسرائيل - پس از فتنهء گوساله - به خود آمدند و به درگاه خداوند توبه كردند و در امتحان دوم كه بسيار هم دشوار بود موفق شدند و اين زمانى بود كه موسى به آنها دستور داد كه يكديگر را بكشند و آنها نيز چنين كردند و بدين ترتيب خداوند توبهء آنها را پذيرفت . از اين داستان ميزان دشوارى تسليم را - در برخى اوقات - درمىيابيم ، ولى اين تنها راه براى رسيدن به خشنودى خداوند سبحان است و ناگزير بايد هميشه اين راه را بپيماييم .
4 - خداوند از بنىاسرائيل ، پيمانى استوار گرفت كه آنچه را برايشان نازل مىكند بستانند و در آن سستى نورزند و به نظر مىرسد اين همان بخش پيداى تسليم در برابر حق است .
خداوند مىفرمايد :
هامش
( 1 ) - سورهء بقره ، آيهء 51 - 54 .