را رام گردانيد و هريك تا زمانى معيّن در حركتند . آگاه باش كه اوست پيروزمند و آمرزنده . » 9 - براين اساس يادآورى قرآن مبنى براينكه آفرينش آسمانها و زمين بر پايهء حق بنا شده ، موجب آگاهى انسان به حقيقت مسؤوليت مىشود . آن گونه كه از انديشه در ديگر آيات سورهء زمر الهام مىگيريم - مثلًا آيهء 7 اين سوره - ، و اين را در آيهء زير بيان مىفرمايد :
وَخَلَقَ اللَّهُ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَلِتُجْزَى كُلُّ نَفْسٍ بِمَا كَسَبَتْ وَهُمْ لَايُظْلَمُونَ « 1 » .
« و خدا آسمانها و زمين را به حق بيافريد تا هر كسى را برابر كارى كه كرده است پاداش دهد و به آنها ستم نشود . »
10 - آيا كسانى كه دين خود را لهو و لعب مىگيرند نمىدانند كه نظام كائنات بر پايهء بازى استوار نيست ، بلكه بنياد آن جدّى و هدفمند مىباشد ؟ خداوند مىفرمايد :
وَمَا خَلَقْنَا السَّماوَاتِ وَالْأَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لَاعِبِينَ * مَا خَلَقْنَاهُمَا إِلَّا بِالْحَقِّ وَلكِنَّ أَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُونَ « 2 » .
« ما آسمانها و زمين و آنچه را ميان آنهاست به بازيچه نيافريدهايم * آنها را به حق آفريدهايم ، ولى بيشترين آنها نمىدانند . »
اگر آنها ميزان جدّى بودن آفرينش را مىدانستند ديگر زندگى خود را به بازى نمىگرفتند .
قبلًا ديديم كه چگونه آفرينش آسمانها و زمين براساس حق ، ما را به اين نتيجه مىرساند كه زندگى بيهوده نيست . اگر اين دنيا سراى پاداش نيست خداوند سراى ديگرى را براى پاداش تدارك ديده است كه پايان كار همگان به سوى آن خواهد بود ( لذا مىبينيم كه معمولًا اين واژه با ياد آورى آخرت همراه است ) . خداوند مىفرمايد :
خَلَقَ السَّماوَاتِ وَالْأَرْضَ بِالْحَقِّ وَصَوَّرَكُمْ فَأَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَإِلَيْهِ الْمَصِيرُ « 3 » .
هامش
( 1 ) - سورهء جاثيه ، آيهء 22 .
( 2 ) - سورهء دخان ، آيات 38 - 39 .
( 3 ) - سورهء تغابن ، آيهء 3 .