جلد يازدهم
بِسْمِ اللَّهِ الرَّحْمنِ الرَّحِيمِ
سوره حديد
در مدينه نازل شده و بيست و نه آيه است
نظرى به كليات سوره
1 - سورهء حديد هشتمين سوره است كه بعد از سورهء زلزله در مدينه نازل گرديد ، در ترتيب فعلى قرآن مجيد سورهء پنجاه و هفتم است ، درست معلوم نيست در چه سالى از هجرت نازل شده ولى از آيات آن معلوم مىشود : در موقعي نازل گشته كه حكومت اسلامى و مسلمانان به كمكهاى مالى بيشتر احتياج داشتهاند ، و شايد منافقان آنها را از انفاق منع ميكردهاند .
2 - عدد آيات آن در قرائت عراقى ( كوفى ) بيست و نه و در قرائت ديگران بيست و هشت است ، زيرا كه در قرائت كوفى آيهء سيزده در
مِنْ قِبَلِهِ الْعَذابُ
تمام مىشود ، قرائت كوفى به حضرت ولى ذو الجلال امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه مىرسد و مورد اختيار است .
در تفسير خازن آمده اين سوره از پانصد و چهل و چهار كلمه و از دو هزار و چهار صد و هفتاد و شش حرف تشكيل يافته است ، اين سخن از كثرت اهتمام مسلمين به قرآن مجيد حكايت مىكند .
3 - تسميهء آن « به حديد » به علت آيه :
وَ أَنْزَلْنَا الْحَدِيدَ فِيهِ بَأْسٌ شَدِيدٌ وَ مَنافِعُ لِلنَّاسِ
/ 25 ، است كه در آن كلمه حديد به كار رفته و از اين لحاظ تنها آيهايست در قرآن .