احصاء به آخر رساندن شمارش و احاطه به آنست ، ضمير « تحصوه » راجع است به قيام . كه همان قيام ثلثين و نصف و ثلث باشد و شايد به تقدير بر گردد كه از « يقدر » فهميده مىشود ، به هر حال مراد آنست كه خدا مىداند كه شما قدرت انجام چنين تكليفى را نداريد ، در صورت وجوب تكليف شاقى خواهد بود .
توبه در آيه ، توجه و مورد عنايت قرار دادن است يعنى خدا به شما بازگشت و توجه كرد كه آن را واجب ننمود نظير
لَقَدْ تابَ اللَّهُ عَلَى النَّبِيِّ وَ الْمُهاجِرِينَ وَ الْأَنْصارِ الَّذِينَ اتَّبَعُوهُ فِي ساعَةِ الْعُسْرَةِ
توبه / 117 .
فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنَ الْقُرْآنِ
.
حالا كه مسئله وجوب در ميان نيست پس آنچه مقدور است در شب نماز بخوانيد .
ناگفته نماند : خطاب « لن تحصوه - فاقرؤا » به رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله نيز شامل است ، منظور از قرآن خواندن نماز است ، شايد به خواندن قرآن نيز شامل باشد .
عَلِمَ أَنْ سَيَكُونُ مِنْكُمْ مَرْضى وَ آخَرُونَ يَضْرِبُونَ فِي الْأَرْضِ يَبْتَغُونَ مِنْ فَضْلِ اللَّهِ وَ آخَرُونَ يُقاتِلُونَ فِي سَبِيلِ اللَّهِ
.
اين قسمت مىشود دليل ديگرى بر استحباب و يا قسمتى از علل
لَنْ تُحْصُوهُ
باشد ، مراد از ضرب در ارض ، مسافرت براى تجارت است .
فَاقْرَؤُا ما تَيَسَّرَ مِنْهُ
.
تكرار براى مزيد توضيح است از حضرت رضا از پدر و از جدش عليهم السّلام نقل شده :
« قال ما تيسر لكم فيه خشوع القلب و صفاء السر » .
وَ أَقِيمُوا الصَّلاةَ وَ آتُوا الزَّكاةَ وَ أَقْرِضُوا اللَّهَ قَرْضاً حَسَناً
.
ظاهر آنست كه بعد از نفى وجوب قيام شب فرموده : اما به واجبات اهميت بدهيد كه نماز واجبى و زكات باشد و اقراض اللَّه در رابطه با سائر انفاقهاست ، اين