ولى اين آيه حاكى است كه حكم وجوبى نبوده است چنان كه الميزان اختيار مىكند ، عللى كه براى عدم وجوب نقل شده ما بين رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله و امت مشترك است لا اقل بايد گفت : براى آن حضرت واجب بوده و براى مسلمانان مستحبّ است .
در برهان در روايت ابى الجارود از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه آمده :
« نسخت هذه الاية فاقرؤا ما تيسّر من القرآن »
ظاهرا منظور از نسخ بيان و توضيح حكم است و گرنه صدر سوره خطاب به آن حضرت و اين آيه خطاب به مؤمنان است وانگهى اين آيه نشان مىدهد كه حكم صدر سوره در صورت وجوب يك حكم حرجى مىباشد .
و اگر بگوئيم : صدر سوره مكى و اين آيه مدنى است بايد گفت : آن حضرت از اول استحبابى بودن اين حكم را مىدانسته تا آيه شريفه از آن پرده برداشته است . اينك متن آيه :
20 -
إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ أَنَّكَ تَقُومُ أَدْنى مِنْ ثُلُثَيِ اللَّيْلِ وَ نِصْفَهُ وَ ثُلُثَهُ وَ طائِفَةٌ مِنَ الَّذِينَ مَعَكَ
.
اين قسمت از آيه نشان مىدهد كه آن حضرت وعدهاى از مسلمانان به اين حكم عمل كرده ، گاهى نزديك به دو ثلث شب و گاهى نصف آن و گاهى يك ثلث شب را به عبادت مىگذارندهاند .
در مجمع البيان از حاكم حسكانى از ابن عباس نقل كرده كه گفت : منظور از « طائفة » على عليه السّلام و ابو ذر است .
وَ اللَّهُ يُقَدِّرُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ
.
تعليل
إِنَّ رَبَّكَ يَعْلَمُ
است يعنى : چطور نمىداند حال آنكه اندازه گير ليل و نهار اوست ، ثلثين ، نصف و ثلث نيز در اندازهء شب و روز است .
عَلِمَ أَنْ لَنْ تُحْصُوهُ فَتابَ عَلَيْكُمْ
.