« السماء » چنان كه گفتيم مطلق است شامل سماوات مىشود . « كعرض » با « عرضها » چندان فرقى ندارد ، هر دو مفيد ، وسيع بودن و محدود بودن بهشت است .
22 -
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها إِنَّ ذلِكَ عَلَى اللَّهِ يَسِيرٌ
.
( و اللَّه العالم ) اين آيه مىخواهد بگويد : اگر به شما در راه جهاد و انفاق ضرر مالى و جانى رسيد ، مثلا خودتان ، يا كسى از شما شهيد شد ، يا پولتان در راه خدا از دست رفت ناراحت نباشيد ، در لوح محفوظ و در علم خدا چنين بود كه شما در راه خدا گرفتار بلا شويد تا اجر يابيد .
نظير :
قُلْ لَوْ كُنْتُمْ فِي بُيُوتِكُمْ لَبَرَزَ الَّذِينَ كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقَتْلُ إِلى مَضاجِعِهِمْ . . .
آل عمران / 154 و نظير
وَ لَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِنَ الْخَوْفِ وَ الْجُوعِ وَ نَقْصٍ مِنَ الْأَمْوالِ وَ الْأَنْفُسِ وَ الثَّمَراتِ
بقره / 155 .
مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ
ضرر مالى و مصيبت نفس ، ضرر جانى است . « كتاب » لوح محفوظ است كه كائن و ما يكون در آن نوشته شده است ، ضمير « نبرأها » به مصيبت بر ميگردد .
ناگفته : مسير اين آيه غير از مسير آيه :
وَ ما أَصابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِما كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَ يَعْفُوا عَنْ كَثِيرٍ . . .
شورى / 30 ، است . زيرا اين آيه در مقام ذمّ است ولى آيه مورد تفسير در مقام مدح مىباشد . نظير :
الَّذِينَ إِذا أَصابَتْهُمْ مُصِيبَةٌ قالُوا إِنَّا لِلَّهِ وَ إِنَّا إِلَيْهِ راجِعُونَ
بقره / 156 كه در بارهء شهادت در راه خداست .
شيخ مفيد رحمه اللَّه در ارشاد نقل مىكند : چون اهل بيت عليهم السّلام داخل مجلس يزيد شدند ، آن ملعون به امام سجاد عليه السّلام گفت : پسر حسين پدرت رحم مرا قطع كرد ، حق مرا انكار نمود ، در سلطنتم با من به جنگ برخاست تا خدا به او كرد آنچه را كه ديدى ، امام عليه السّلام در جواب فرمود :