21 -
سابِقُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُها كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ أُعِدَّتْ لِلَّذِينَ آمَنُوا بِاللَّهِ وَ رُسُلِهِ
.
مسابقه پيشى گرفتن و بر يكديگر است ، جلو افتادن مغفرت براى آنست كه تا مغفرت نباشد ، صلاحيت اهل بهشت بودن ميسر نيست ، سماء مطلق است شامل همه سماوات مىشود ، نظير
وَ السَّماءِ ذاتِ الْبُرُوجِ
بروج / 1 ،
كَعَرْضِ السَّماءِ وَ الْأَرْضِ
به دو چيز دلالت مىكند يكى وسعت خارج از حد ، ديگرى محدود و متناهى بودن .
منظور از
آمَنُوا . . .
ايمان خالص است كه از عمل جدا نمىشود ، اينكه بعضىها از آيه استفاده كردهاند : در رفتن به بهشت ايمان كافى است دور از حقيقت مىباشد .
ذلِكَ فَضْلُ اللَّهِ يُؤْتِيهِ مَنْ يَشاءُ وَ اللَّهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيمِ
.
يعنى : رسيدن به مغفرت و بهشت فضل خداست ، اين آيه حاكى است كه انسان در اين زمينه استحقاق و حقى بر خدا ندارد ، اين خداست كه او را توفيق عمل داده و سپس در مقابل آن بهشت عطا مىفرمايد ، زيرا كه صاحب فضل عظيم است پس تكليف ، توفيق و پاداش همه فضل الهى هستند .
در سورهء آل عمران / 133 آيه فوق به چنين تعبير است :
وَ سارِعُوا إِلى مَغْفِرَةٍ مِنْ رَبِّكُمْ وَ جَنَّةٍ عَرْضُهَا السَّماواتُ وَ الْأَرْضُ أُعِدَّتْ لِلْمُتَّقِينَ الَّذِينَ يُنْفِقُونَ فِي السَّرَّاءِ وَ الضَّرَّاءِ . . .
اين آيه با آيه فوق سه فرق دارد در آنجا « سابقوا » و در اينجا « سارعوا » است ، در آنجا « كعرض » و در اينجا « عرضا » ، در آنجا « السّماء » و در اينجا « السموات » است .
لذا بعضىها نظر دادهاند كه آيه آل عمران در باره مقرّبون و آيه حديد ، در بارهء اصحاب يمين است ، زيرا كه آيهء آل عمران مضمونش وسيعتر است ، ولى اثبات اين مطلب مشكل است ، هر دو آيه ظاهرا يك شىء را بيان مىكنند ،