عادون : متجاوزان مفرد آن « عاد » است .
مكرمون : عزيزان كرامت به معنى شرافت ، نفاست و عزت است .
شرحها
در اين آيات علّت اهل بودن و علّت پشت كردن به دعوت انبياء ذكر شده و آن هلوع و كم صبر و پر طمع بودن انسانست و آن گاه عواملى كه جلو مفسدههاى هلوع بودن را مىگيرد بيان شده است .
19 - 21 -
إِنَّ الْإِنْسانَ خُلِقَ هَلُوعاً إِذا مَسَّهُ الشَّرُّ جَزُوعاً وَ إِذا مَسَّهُ الْخَيْرُ مَنُوعاً
در اينجا سه مطلب هست اول اينكه انسان حريص و كم صبر خلق شده و اين به صلاح اوست ، زيرا جزع در مقابل بلاها و مرضها ، سبب آن مىشود كه انسان خويش را از عوامل بدبخت كنندهء دنيا و آخرت حفظ كند ، و حريص بودن وادارش مىنمايد كه موهبتها و نعمتهاى دنيا و آخرت را به طرف خود بكشد و اگر اين چنين آفريده نمىشد ظلم بود و به حكم
الَّذِي أَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهُ
سجده / 7 خدا هر چه آفريده نيك آفريده است حتى ملكهء
وَ إِنَّهُ لِحُبِّ الْخَيْرِ لَشَدِيدٌ
عاديات / 8 .
دوم : اگر هلوع بودن از حد خود تجاوز كند و انسان با رسيدن ضررهاى بدنى و مالى ، چنان جزع و بىتابى كند كه معيارهاى توحيد و حق پرستى را از دست بدهد و براى ترميم ضررهاى خود حق را زير پا گذارد و حلال و حرام را ناديده گيرد ، از آن طرف اگر با رسيدن خير و ثروت و مقام ، چنان منوع و بخيل باشد كه عزت خويش را در ذلت ديگران ببيند و همه چيز را براى خودش بخواهد چنين كسى مصداق
أَدْبَرَ وَ تَوَلَّى وَ جَمَعَ فَأَوْعى
شده و اهل آتش خواهد بود .