آنان كه اهل عذاب خواهند بود ، در آخر به گوشهاى از آخرت اهل خشيت و ايمان نيز اشاره شده است .
7 -
إِذا أُلْقُوا فِيها سَمِعُوا لَها شَهِيقاً وَ هِيَ تَفُورُ
منظور از شهيق صداى جهنم است
وَ هِيَ تَفُورُ
تقديرش « و هى تفور بهم » مىباشد يعنى جهنم آنها را بالا و پائين مىبرد .
8 -
تَكادُ تَمَيَّزُ مِنَ الْغَيْظِ كُلَّما أُلْقِيَ فِيها فَوْجٌ سَأَلَهُمْ خَزَنَتُها أَ لَمْ يَأْتِكُمْ نَذِيرٌ
غيظ شدت غضب است يعنى نزديك است از شدت غضب تكه تكه شود ، گويند : خداوند حال جهنم را به انسان خشمگين و انتقام گيرنده تشبيه كرده است ولى آيه :
إِذا رَأَتْهُمْ مِنْ مَكانٍ بَعِيدٍ سَمِعُوا لَها تَغَيُّظاً وَ زَفِيراً
فرقان / 12 مشروحا گفته شد كه اين آيات نشان مىدهد كه جهنم شعور دارد و زنده است .
منظور از « خزنه » مأموران آتشند چنان كه در آيه
عَلَيْها مَلائِكَةٌ غِلاظٌ شِدادٌ
تحريم / 6 و در سورهء زمر آيهء 71 و 73 نيز گذشت . خازن : نگهدارندهء شىء ذخيره شده است ، به موجب آياتى نظير
أَعْتَدْنا لَهُمْ عَذابَ السَّعِيرِ
/ 4 ، عذاب جهنم يك عذاب ذخيره شده است .
كُلَّما أُلْقِيَ فِيها فَوْجٌ
حاكى است كه اهل عذاب گروه گروه در آتش انداخته مىشوند نظير :
كُلَّما دَخَلَتْ أُمَّةٌ لَعَنَتْ أُخْتَها حَتَّى إِذَا ادَّارَكُوا فِيها جَمِيعاً
اعراف / 38 .
9 -
قالُوا بَلى قَدْ جاءَنا نَذِيرٌ فَكَذَّبْنا وَ قُلْنا ما نَزَّلَ اللَّهُ مِنْ شَيْءٍ إِنْ أَنْتُمْ إِلَّا فِي ضَلالٍ كَبِيرٍ
جواب اهل آتش است كه خواهند گفت : انذار كنندگان آمدند ولى ما آنها را تكذيب كرده و به ضلالت نسبت داديم ،
ما نَزَّلَ اللَّهُ . . .
انكار مطلق نبوت است .