مراد از آيات ، آيات قرآن مجيد است كه حقائق را روشن مىكند جمع آمدن ظلمات به علّت كثرت آنهاست مانند ظلمت شرك ، ظلمت كفر و گناهان ، هر يك از خلافها يك نوع ظلمت دارند ، ولى نور توحيد يكى بيش نيست .
لِيُخْرِجَكُمْ مِنَ الظُّلُماتِ إِلَى النُّورِ
حاكى است كه هر قدر از ظلمات خارج مىشود به همان اندازه به نور داخل مىشود ، جريان به طور تدريج است ، نه اينكه اول به طور كامل از ظلمات خارج شود ، بعد داخل نور گردد .
لَرَؤُفٌ رَحِيمٌ
حاكى است كه نزول آيات از رأفت و رحمت خدا نشئت مىگيرد .
10 -
وَ ما لَكُمْ أَلَّا تُنْفِقُوا فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
.
اين قسمت از آيه با لحن توبيخ مىگويد : در راه خدا انفاق كنيد ، زيرا كه شما خواهيد مرد و همهء اموال به خدا خواهد رسيد .
ناگفته نماند : آنچه از اموال در دست مردم است همه ميراث گذشتگان است و از آنها به امروزيها ارث رسيده ، على هذا همه ميراثند . و بعد از همه به خواهد رسيد ،
وَ لِلَّهِ مِيراثُ السَّماواتِ وَ الْأَرْضِ
و اين بعد از
كُلُّ مَنْ عَلَيْها فانٍ
رحمن / 26 خواهد بود .
لا يَسْتَوِي مِنْكُمْ مَنْ أَنْفَقَ مِنْ قَبْلِ الْفَتْحِ وَ قاتَلَ أُولئِكَ أَعْظَمُ دَرَجَةً مِنَ الَّذِينَ أَنْفَقُوا مِنْ بَعْدُ وَ قاتَلُوا
.
منظور از فتح ظاهرا فتح مكّه يا صلح حديبيه است ، چون پيش از فتح مكه ، اسلام كاملا قوى نشده بود ، لذا انفاق و جهاد در آن وقت اهميت بيشتر داشت عطف جهاد بر انفاق حاكى است كه منظور انفاق در تأمين جهاد مىباشد .
وَ كُلًّا وَعَدَ اللَّهُ الْحُسْنى وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ خَبِيرٌ
.
منظور از « كلا » كسانى هستند كه قبل از فتح و بعد از آن انفاق و جهاد كرده باشند ولى قبلىها اجرشان بيشتر است ،
وَ اللَّهُ بِما تَعْمَلُونَ . . .
هم در