تخطي إلى المحتوى الرئيسي

تفسير احسن الحديث (فارسى) — صفحة 94

مساهمون:

ص٩٤
دليلى بر اين گفته نيست ، و نيز مىشود يقين كرد كه همه آن به يك بار نازل شده ، دليل بر نزول تدريجى وجود ندارد . 5 - در سورهء مؤمن گفته شد همه حواميم پشت سر هم نازل شده‌اند اين ، نشان مىدهد كه در ميان مطالب آنها و نيز شأن نزول آنها وحدتى وجود داشته است ، براى مزيد توضيح به مقدمه دخان بند پنج رجوع شود .

خلاصهء سوره

6 - در اين سوره مىخوانيم كه ميان طبيعت و آيات قرآن تطابق وجود دارد ، آنچه قرآن دربارهء وجود خدا و وحدانيت او مىگويد : همانست كه جهان هستى بر آن دلالت دارد و عقل بشرى آن را مىفهمد ، پس قرآن و جهان هستى ، هر دو مؤيد يكديگر هستند و مطالب قرآن يك چيز تحميلى نيست . آن گاه در ضمن انذار عمومى مسئلهء معاد مطرح مىشود و سپس در آيات 21 و 22 با دليل عدالت و حكمت به وجود معاد استدلال مىشود ، بعدا مقدارى از حالات اهل بهشت و اهل عذاب نقل مىشود و در خلال اين مطالب حقائق ديگرى مطرح و بررسى شده است . على هذا ظاهرا منظور عمده از سورهء مباركه آنست كه جهان طبيعت و عقول انسانها ، دليل وجود و تدبير خداوند است كه قرآن آن را بازگو مىكند . على هذا كائنات دليل گفته‌هاى قرآن هستند .