آيهء
وَ لَيَحْمِلُنَّ أَثْقالَهُمْ وَ أَثْقالًا مَعَ أَثْقالِهِمْ
عنكبوت / 13 مشروحا گذشت .
اگر مراد از « كل شىء » اعمال بندگان باشد در اين صورت مراد از
إِمامٍ مُبِينٍ
نامهء اعمال است نظير
ما لِهذَا الْكِتابِ لا يُغادِرُ صَغِيرَةً وَ لا كَبِيرَةً إِلَّا أَحْصاها
كهف / 49 ، به عبارت ديگر تقدير آن « و كل شىء من اعمالهم » است ، البته مناسب با صدر آيه همين است نظير آية :
وَ كُلُّ شَيْءٍ فَعَلُوهُ فِي الزُّبُرِ وَ كُلُّ صَغِيرٍ وَ كَبِيرٍ مُسْتَطَرٌ
قمر / 52 .
على هذا به كتاب اعمال ، امام گفته شده زيرا كه آن مقتداست و در اهل بهشت بودن و اهل عذاب بودن از آن پيروى خواهد شد .
و اگر منظور همهء موجودات باشد ، در اين صورت مراد از
إِمامٍ مُبِينٍ
لوح محفوظ است كه گاهى امّ الكتاب و گاهى لوح محفوظ و گاهى امام مبين خوانده شده است ، به تناسب مقام ، طبرسى و الميزان لوح محفوظ گفتهاند .
در خاتمهء آيه دو مطلب را ياد آور مىشويم ، اوّل آنكه مراد از « آثارهم » قدم برداشتن است يعنى ما عدد قدمهاى آنها را مىنويسيم ، زيرا كه از ابو سعيد خدرى نقل شده : قبيلهء بنى سلمه در كنار مدينه بودند و از دورى منازل خويش به رسول خدا شكايت كردند ، آيه در تسليت و بشارت آنها نازل شد اين سخن را مرحوم طبرسى بطور « قيل » نقل كرده است ولى به هيچ وجه قابل قبول نمىتواند باشد و با مطلب آيه منافات دارد .
دوّم : در تفسير برهان از ابن عباس از امير المؤمنين صلوات اللَّه عليه نقل شده كه فرمود :
« انا و اللَّه الامام المبين ابيّن الحق من الباطل ورثته عن رسول اللَّه صلّى اللَّه عليه و آله » .
در تفسير صافى در ضمن حديثى از معانى الاخبار از حضرت باقر عليه السّلام از رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله نقل شده كه دربارهء على عليه السّلام فرمود :
« . . . هو هذا انّه الامام