است چنان كه گذشت .
73 -
وَ مِنْ رَحْمَتِهِ جَعَلَ لَكُمُ اللَّيْلَ وَ النَّهارَ لِتَسْكُنُوا فِيهِ وَ لِتَبْتَغُوا مِنْ فَضْلِهِ وَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُونَ
.
پس از بيان اينكه آوردن و قرار دادن شب و روز در دست ديگران نيست در اين آيه فرموده : ايجاد شب و روز به نفع شما و از آثار رحمت خداوندى است « لتسكنوا » راجع به « ليل » و « لتبتغوا » راجع به « النهار » است و « تشكرون » راجع به هر دو مىباشد ، شكر و دانستن آن دو نعمت از خدا ، نيز از آثار رحمت خدا و سبب تكامل به سوى « او » است .
74 -
وَ يَوْمَ يُنادِيهِمْ فَيَقُولُ أَيْنَ شُرَكائِيَ الَّذِينَ كُنْتُمْ تَزْعُمُونَ
.
اين آيه عينا نظير آيهء 62 است كه گذشت تكرار آن به مناسبت مطالب فوق و در مقام توبيخ است و نيز مقدمهء آيه بعدى مىباشد .
75 -
وَ نَزَعْنا مِنْ كُلِّ أُمَّةٍ شَهِيداً فَقُلْنا هاتُوا بُرْهانَكُمْ فَعَلِمُوا أَنَّ الْحَقَّ لِلَّهِ وَ ضَلَّ عَنْهُمْ ما كانُوا يَفْتَرُونَ
.
يعنى از هر امت شاهدى خارج مىكنيم سپس به مشركان مىگوئيم : به گفته خود كه خدا شريكان دارد ، دليل بياوريد ، چون دليلى نخواهند داشت خواهند دانست كه در اين مخاصمه حق و حاكميت براى خداست .
آمدن شهداء ظاهرا براى شهادت دادن به شرك مشركان است در آيهء :
وَ مَنْ أَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرى عَلَى اللَّهِ كَذِباً أُولئِكَ يُعْرَضُونَ عَلى رَبِّهِمْ وَ يَقُولُ الْأَشْهادُ هؤُلاءِ الَّذِينَ كَذَبُوا عَلى رَبِّهِمْ أَلا لَعْنَةُ اللَّهِ عَلَى الظَّالِمِينَ
هود / 17 ملاحظه مىشود كه شاهدها بر افتراء و شرك كفار شهادت خواهند داد .
در آيات هست كه شهداء از پيامبران خواهد بود ولى ظهور اين آيه اعم از آنست از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نقل شده :
« يقول من كل فرقه من هذه