خاص او است چون مالك حقيقى است . همه به سوى او بر مىگرديد كه چون الهى و مرجعى جز او وجود ندارد .
71 -
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ اللَّيْلَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِضِياءٍ أَ فَلا تَسْمَعُونَ
.
اين آيه و آيهء بعدى تكميل
وَ رَبُّكَ يَخْلُقُ ما يَشاءُ وَ يَخْتارُ
است ، نشان مىدهد كه مدير و مدبر فقط اوست ، شما در نظامى كه ساختهء خداست زندگى مىكنيد ، يكى از دلائل اين مطلب آنست كه اگر خدا ظلمت را در جهان هميشگى كند جز خدا كسى را نخواهيد داشت كه نورى بياورد تا در آن به كار زندگى مشغول باشيد .
آمدن لفظ « ضياء » به جاى « نهار » ظاهرا براى قلت و ادنى المراتب است يعنى نه تنها آورندهء روز پيدا نخواهيد كرد ، حتى آورنده نور مختصرى هم نخواهيد يافت ، مراد از
أَ فَلا تَسْمَعُونَ
سماع تفهم و تفكر است .
قيد
إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ
شايد براى آن باشد نه در حال مىتوانيد نور آور پيدا كنيد و نه در آينده حتى اگر خدا اين كار را تا قيامت ادامه بدهد باز علاجى پيدا نخواهيد كرد .
72 -
قُلْ أَ رَأَيْتُمْ إِنْ جَعَلَ اللَّهُ عَلَيْكُمُ النَّهارَ سَرْمَداً إِلى يَوْمِ الْقِيامَةِ مَنْ إِلهٌ غَيْرُ اللَّهِ يَأْتِيكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُونَ فِيهِ أَ فَلا تُبْصِرُونَ
.
اين آيه به عكس آيهء سابق و نظير استدلال آن در اين آيه مقابل نهار ، ليل آمده است و اگر گفته مىشد : « من إله غير اللَّه يأتيكم بظلمة . . . » صحيح نبود ، زيرا غير خدا از آوردن شب عاجز است نه از آوردن ظلمت ، مانند ساختمانى كه نور در آن نفوذ نكند . منظور از
أَ فَلا تُبْصِرُونَ
ديدن تفهم و تفكر است ، گويى آمدن ابصار در اين آيه به مناسبت « النهار » است ، اما براى شب ، فقط شنيدن