نسلهاى گذشته براى مردم باقيمانده نزول كتاب و شريعت لازم بود ، قرون اولى عبارت هستند از قوم نوح ، هود ، صالح و امثال آنها ، شايد به فرعونيان هم شامل باشد « بصائر » نشان مىدهد علاوه بر ارشادهايى كه در تورات بود ، به هلاكت اقوام گذشته نيز اشاره شده بود
هُدىً وَ رَحْمَةً
حال هستند از كتاب تقدير آن « هاديا - ذا رحمة » است ، احتمال دارد كه مفعول له باشند از « آتينا » .
44 -
وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الْغَرْبِيِّ إِذْ قَضَيْنا إِلى مُوسَى الْأَمْرَ وَ ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ
.
اين آيه و آيات بعدى در صدر بيان اين مطلب است كه قرآن از جانب خداست و گرنه ، تو نه در وقت نزول تورات حاضر بودهاى و نه در وقت آمدن وحى به موسى و نه در زمين مدين اقامت داشتهاى تا اينها را بدانى .
منظور از اين آيه ظاهرا نزول تورات است ، چون اصل رسالت او در
وَ ما كُنْتَ بِجانِبِ الطُّورِ
خواهد آمد ، جانب غربى ، طرف غربى محلى است كه تورات در آنجا نازل گرديد « قضينا » شايد در اينجا به معنى عهد و وحى و امر به معنى فرمان باشد يعنى فرمان خويش را كه همان تورات باشد به موسى وحى كرديم .
در الميزان فرموده : مراد از عهد امر به موسى چنان كه گفتهاند ، محكم كردن كار نبوت او با انزال تورات است . و افزوده كه
ما كُنْتَ مِنَ الشَّاهِدِينَ
تأكيد جملهء سابق است .
نگارنده گويد : احتمال دارد كه مراد « و ما كنت من الحاضرين فى ذلك الزمان » باشد ، يعنى نه در آنجا بودى و نه در آن زمان در جاى ديگرى وجود داشتى تا خبر موسى به تو برسد .