« نفس » نكره در سياق نفى است و افادهء عموم مىكند يعنى هيچ كس از آنها پاداش تصورى و علمى ندارد .
در مجمع البيان فرموده : از امام صادق صلوات اللَّه نقل شده : هيچ كار خوبى نيست مگر آنكه براى آن ثواب معينى در قرآن هست مگر نماز شب كه به علّت بزرگى آن ، خداوند ثوابش را بيان نفرموده است ، رجوع شود به نكتهها .
18 -
أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً كَمَنْ كانَ فاسِقاً لا يَسْتَوُونَ
يعنى بايد آخرت مؤمنان و فاسقان اين چنين متفاوت باشد ، زيرا اين دو گروه مساوى نمىتوانند باشند ، فاسق كسى است كه از زى عبوديت خارج شده است ،
لا يَسْتَوُونَ
جواب استفهام انكارى است .
در تفسير برهان از . . . ابن عباس نقل شده : وليد بن عقبه به على عليه السّلام گفت :
من از تو گوياترم و نيزهام از نيزهء تو كارىتر است امام فرمود : ساكت شو فاسق .
لذا خدا
أَ فَمَنْ كانَ مُؤْمِناً . . .
/ / را نازل فرمود .
نگارنده گويد : اين سخن باعث شده كه گفتهاند اين آيه و دو آيهء بعدى مدنى است .
19 -
أَمَّا الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ فَلَهُمْ جَنَّاتُ الْمَأْوى نُزُلًا بِما كانُوا يَعْمَلُونَ
اين آيه و آيهء بعدى توضيح و بيان
لا يَسْتَوُونَ
است تقرب پيش خدا به واسطهء دو عامل است : ايمان و عمل . اضافهء جنات به مأوى اشاره به ساكن شدن در آنست نظير
عِنْدَها جَنَّةُ الْمَأْوى
نجم / 15 « نزلا » حال از « جنات . . . » .
20 -
وَ أَمَّا الَّذِينَ فَسَقُوا فَمَأْواهُمُ النَّارُ كُلَّما أَرادُوا أَنْ يَخْرُجُوا مِنْها أُعِيدُوا فِيها وَ قِيلَ لَهُمْ ذُوقُوا عَذابَ النَّارِ الَّذِي كُنْتُمْ بِهِ تُكَذِّبُونَ
شرح حال گروه فساق است ( نعوذ باللّه ) مراد از « فسقوا » خروج از دين