3 -
هُدىً وَ رَحْمَةً لِلْمُحْسِنِينَ
تكميل حكيم بودن قرآن است ، هدى و رحمه هر دو حال هستند از « الكتاب » يعنى قرآن هدايتگر است و رحمت است ، لهو و بيهوده نيست ، ولى براى آنان كه به قرآن تسليم مىشوند و نيكوكار هستند نه براى ظالمان و مشركان بلكه
وَ لا يَزِيدُ الظَّالِمِينَ إِلَّا خَساراً
« 1 » آمدن محسنين در رابطه با
مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ
است كه اهل نيكوكارى نيست بلكه اهل ضلالت است .
4 -
الَّذِينَ يُقِيمُونَ الصَّلاةَ وَ يُؤْتُونَ الزَّكاةَ وَ هُمْ بِالْآخِرَةِ هُمْ يُوقِنُونَ
.
وصف مؤمنين است مراد از اقامهء صلوه ، ادامه و بر پا داشتن آنست مانند .
امروز ايران كه نماز در آن برپاست و ايران مملكت نماز است
يُؤْتُونَ الزَّكاةَ
سمبل و نمونه انفاق در راه خداست .
ايمان به آخرت مستلزم توحيد و نبوت نيز هست « هم » دوم تاكيد « هم » اول است .
5 -
أُولئِكَ عَلى هُدىً مِنْ رَبِّهِمْ وَ أُولئِكَ هُمُ الْمُفْلِحُونَ
مآل كار و نتيجه اعمال آنهاست ، « هم » مفيد حصر است يعنى فقط آنها اهل فلاح هستند .
6 -
وَ مِنَ النَّاسِ مَنْ يَشْتَرِي لَهْوَ الْحَدِيثِ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيلِ اللَّهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَ يَتَّخِذَها هُزُواً أُولئِكَ لَهُمْ عَذابٌ مُهِينٌ
منظور از
مَنْ يَشْتَرِي
نضر بن حرث است از حضرت باقر صلوات اللَّه عليه نضر بن حارث بن علقمه نقل شده است « ليضل » نشان مىدهد كه نظر او از خريدن حكايت بيهوده ، باز داشتن مردم از راه خدا و قرآن بوده است .
هامش
( 1 ) « رحمة » را بعضى با رفع خوانده كه خبر بعد از خبر و يا خبر مبتداى محذوف است .