52 -
فَإِنَّكَ لا تُسْمِعُ الْمَوْتى وَ لا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعاءَ إِذا وَلَّوْا مُدْبِرِينَ
.
به نظر مىآيد : اين آيه نتيجهگيرى است از عموم آيات گذشته ، يعنى از اينكه با اين همه آيات بينات ايمان نمىآورند ناراحت و محزون مباش و وقت خود را تلف مكن ، چون آنها مردگان و ناشنوايان و كورانند .
قلوبشان مرده است
لَهُمْ قُلُوبٌ لا يَفْقَهُونَ بِها
گوششان كر است
وَ لَهُمْ آذانٌ لا يَسْمَعُونَ بِها
لفظ « مدبرين » ظاهرا تأكيد « ولوا » است چون معناى پشت كردن در « ولوا » نيز هست ،
وَلَّوْا مُدْبِرِينَ
يعنى پشتكنان برگشتند .
53 -
وَ ما أَنْتَ بِهادِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلالَتِهِمْ إِنْ تُسْمِعُ إِلَّا مَنْ يُؤْمِنُ بِآياتِنا فَهُمْ مُسْلِمُونَ
.
يعنى آنها كور هستند و تو قدرت هدايت آنها را ندارى ، منظور از
يُؤْمِنُ بِآياتِنا
كسانى مىباشند كه روح تسليم دارند و چون حق را دانستند قبول مىكنند و چون دلائل را ديدند خاضع مىشوند ، پس تسليم شوندگان فقط آنها هستند . اين دو آيهء فوق همان آيات هشتاد و هشتاد يك سورهء نمل است كه گذشت .