واضح دلالت مىكند كه تكذيب آيات موجب آمدن بلاها ، و ايمان و تقوى علّت سبب بركات آسمانى و زمينى مىشود همچنين است آياتى كه در نزول عذاب بر كفار و مشركان با لفظ
وَ ما ظَلَمْناهُمْ وَ لكِنْ كانُوا أَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُونَ
تعبير آوردهاند ، پس در نظام جهان اين حقيقت وجود دارد كه « جهان در مقابل اعمال انسان عكس العمل نشان مىدهد » .
شايد بتوان گفت : خداوند در وجود جهان يك نوع شعور آفريده است هر كس يا هر قومى كه مطابق عدل و انصاف عمل مىكند ، جهان مانند يك انسان عاقل به او عكس العمل خوب نشان مىدهد و هر كس بر خلاف نظام عدالت جهان ، عمل مىكند به او عكس العمل بد نشان مىدهد .
البته اين عكس العملهاى بد ، نسبت به اشخاص ظالم و بد كار است اما آنان كه براى رضاى خدا مصائب را به جان مىخرند و راه شهادت و شدائد را مىپيمايند مانند امام حسين صلوات اللَّه عليه ، آنها حساب ديگرى دارند كه ذيل آيهء
ما أَصابَ مِنْ مُصِيبَةٍ فِي الْأَرْضِ وَ لا فِي أَنْفُسِكُمْ إِلَّا فِي كِتابٍ مِنْ قَبْلِ أَنْ نَبْرَأَها . . .
حديد / 22 خواهد آمد .