جاثمين : ساقط شوندگان . هلاك شوندگان . جثوم به معنى سقوط بر روى ، يا نشستن به زانو است . « جثم جثوما : . . . تلبّه بالارض فهو جاثم » .
مستبصرين : استبصار : آشكار شدن و آشكار كردن و نيز به معنى تأمل و تفكر و شناخت آيد ، منظور از آن در آيه اهل بصيرت و اهل شناخت بودن است .
حاصب : طوفان سنگريزه دار . حصب : انداختن سنگريزه « حصبه حصبا رماه بالحصباء » ، پس حاصب به معنى باد ريگ افشان و چهار بار در قرآن آمده است .
خسفا : خسف : فرو رفتن و فرو بردن . « . خسفه اللَّه خسف هو » .
شرحها
آيات شريفه بقية حالات پيامبران است كه قبلا اشاره شد ، در اين آيات ماجراى لوط ، شعيب ، هود ، صالح و موسى عليهم السّلام ذكر شده است ، به اقتضاء مصلحت ماجراى لوط مفصل آمده و در آخر بيان فرموده : كه اعمال ظالمانهء آنها سبب هلاكت آنها گرديد و گرنه خدا به احدى ستم نمىكند .
28 -
وَ لُوطاً إِذْ قالَ لِقَوْمِهِ إِنَّكُمْ لَتَأْتُونَ الْفاحِشَةَ ما سَبَقَكُمْ بِها مِنْ أَحَدٍ مِنَ الْعالَمِينَ
.
يعنى : « و ارسلنا لوطا الى قومه و اذكر اذ قال . . . » على هذا « لوطا » عطف است بر « نوحا » در
وَ لَقَدْ أَرْسَلْنا نُوحاً . . .
، منظور از فاحشه عمل لواط است از آيه معلوم مىشود پيش از قوم لوط چنان چيزى سابقه نداشته است . و شايد در گذشته مثل آن زمان شايع نبوده است .