هستند امّا اضلال گران گناهانى نيز در اثر گمراه كردن ديگران خواهند داشت .
مراد از « اثقالا » گناهانى است كه در اثر اضلال ديگران به پاى آنها نوشته شده است نظير :
لِيَحْمِلُوا أَوْزارَهُمْ كامِلَةً يَوْمَ الْقِيامَةِ وَ مِنْ أَوْزارِ الَّذِينَ يُضِلُّونَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ . . .
نحل / 25 ، جملهء
وَ لَيُسْئَلُنَّ يَوْمَ الْقِيامَةِ
حاكى است كه قطع نظر از گناه اضلال ، در مقابل اين گفته :
اتَّبِعُوا سَبِيلَنا وَ لْنَحْمِلْ خَطاياكُمْ
نيز مسئول خواهند بود ، بقيهء سخن در نكتهها خواهد آمد .
اطلاق اثقال و اوزار ، بر گناهان به علت بار بودن بر انسان و مسئول بودن انسان در مقابل آنهاست ، مىدانيم كه اعمال جوهر هستند ، نه عرض ، پس گناهان واقعا ثقلند و بار سنگينى بر انسان خواهند بود .
نكتهها
تحقيقى دربارهء امتحان :
آيه اول و دوم اين سوره نشان مىدهد كه امتحان يكى از سنن الهى و ناموس خلقت است ، گذشتگان امتحان شدهاند ، حاضرين و آيندگان نيز امتحان خواهند شد .
آيات و روايات در اين زمينه زياد است ، پيش از اشاره به قسمتى از آنها لازم است بدانيم : خداوند بندگان خويش را با دو راه تشريع و تكوين امتحان و در حقيقت تربيت مىكند . تشريع همان احكامى است كه از طرف پيامبران ابلاغ مىشود ، امتحان تكوينى به وسيله بلاها ، مصيبتها ، گرفتاريها ، گرسنگى ، شدائد تلفات ، انجام مىگيرد .
نظر قرآن مجيد بيشتر به اين قسمت دوم است كه با صبر و استقامت در اين گونه موارد استعدادهاى عالى پرورش يافته و سبب تكميل نفوس مىگردد ،