به نظر بعضى ، آن ، جواب سؤال مقدر مىباشد گويى كسى مىپرسد بالاخره چه خواهد شد ؟ جواب مىرسد كه !
إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ
خدا از اعمال شما با خبر است مطابق اعمال شما رفتار خواهد كرد .
89 و 90 -
مَنْ جاءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهُ خَيْرٌ مِنْها وَ هُمْ مِنْ فَزَعٍ يَوْمَئِذٍ آمِنُونَ وَ مَنْ جاءَ بِالسَّيِّئَةِ فَكُبَّتْ وُجُوهُهُمْ فِي النَّارِ . . .
اين آيه تفريع است بر
إِنَّهُ خَبِيرٌ بِما تَفْعَلُونَ
يعنى نتيجه خبير بودن آنست كه نيكوكاران را پاداش ، بدكاران را كيفر مىدهد . ظاهرا « خير » اسم تفضيل است مانند :
وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَجْرَهُمْ بِأَحْسَنِ ما كانُوا يَعْمَلُونَ
نحل / 97 از جمله اينكه آنها از فزع بزرگ آن روز در امان هستند در بهتر بودن پاداش آخرت همان بس كه آن جاودانى است ، نكره آمدن فزع براى اهميت آن است يعنى « من فزع عظيم » .
در روايت امام صادق از امير المؤمنين عليهما السّلام آمده كه امير المؤمنين عليه السّلام به ابو عبد اللَّه جدلى فرمود :
« الحسنة معرفة الولاية و حبنا اهل البيت و السيئة انكار الولاية و بغضنا اهل البيت » « 1 » .
در روايت ديگرى آمده : جابر جعفى از امام باقر عليه السّلام از دو آيه فوق سؤال كرد حضرت فرمود :
« الحسنة ولاية على عليه السّلام و السيئة عدواته و بغضه « 2 »
اين روايات از باب مصداق اكمل است .
نسبت « كبت » بر وجوه حجاز عقلى است يعنى « كبوا على وجوههم في النار » .
هَلْ تُجْزَوْنَ إِلَّا ما كُنْتُمْ تَعْمَلُونَ
در مقام تعليل است يعنى اين عذاب همان اعمالى است كه با آنها مجازات
هامش
( 1 - 2 ) تفسير برهان .