موجودات ديگر باشد ، موجوداتى كه آفريدهء خدا هستند .
59 -
قُلِ الْحَمْدُ لِلَّهِ وَ سَلامٌ عَلى عِبادِهِ الَّذِينَ اصْطَفى آللَّهُ خَيْرٌ أَمَّا يُشْرِكُونَ
.
پس از آنكه حالات انبياء گذشته كه همه در راه توحيد قدم برداشتهاند ، بيان گرديد سخن منتقل مىشود به رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله كه بگو : همه حمدها خدا راست كه آفريده و هدايت كرده و بگو سلام بر بندگانى كه براى هدايت برگزيده شدهاند .
اين سخن ، مقام و عظمت پيامبران را در حد بسيار عالى ترسيم مىكند بالاتر از اين خداوند خودش به آنها سلام مىدهد .
وَ سَلامٌ عَلَى الْمُرْسَلِينَ وَ الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعالَمِينَ
صافات / 181 و در آيات 79 و 109 و 120 و 130 ، خدا بر نوح ابراهيم ، موسى و هارون و الياسين » سلام فرموده است :
آن گاه فرموده . خدا بهتر است كه همه نعمتها و هدايتها از اوست يا اصنامى كه بر خدا شريك قرار مىدهند و اصلا فائدهاى ندارند . الف و لام حمد براى استغراق است در اين باره در سورهء حمد توضيح دادهايم .
60 -
أَمَّنْ خَلَقَ السَّماواتِ وَ الْأَرْضَ وَ أَنْزَلَ لَكُمْ مِنَ السَّماءِ ماءً فَأَنْبَتْنا بِهِ حَدائِقَ ذاتَ بَهْجَةٍ ما كانَ لَكُمْ أَنْ تُنْبِتُوا شَجَرَها أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ بَلْ هُمْ قَوْمٌ يَعْدِلُونَ
.
در مجمع البيان « ام » را متصله گرفته و فرموده : تقدير آيه چنين است :
« اما تشركون خير ام من خلق السموات و الارض . . . » ديگران ام را منقطعه گرفته و گفتهاند : « بل ام من خلق السموات و الارض . . . خير اما يشركون »
أَ إِلهٌ مَعَ اللَّهِ
با ما قبل آن ، خطاب به مشركان است و استفهام براى انكار مىباشد آن گاه كلام متوجه رسول خدا صلّى اللَّه عليه و آله است كه : با خدا معبودى نيست ، بلكه مشركان